Biżuteria information

Szaber - zjawisko, polegające na grabieży mienia pozostającego bez opieki w wyniku wojen lub klęsk żywiołowych (z niem. schaben - zeskrobywać; tu: zdrapywać, rozdrapywać majątek).

W Polsce szabrownictwo wystąpiło szczególnie powszechnie w roku 1945 i utrzymywało się w przybliżeniu do końca lat czterdziestych; polegało na grabieży mienia porzuconego przez uciekających z terenów obecnego Dolnego Śląska, Opolszczyzny, ziemi lubuskiej, Pomorza oraz Warmii i Mazur Niemców. Grabieży tej dokonywała zarówno Armia Czerwona, korzystając z wprowadzonego przez siebie prawa wojennego, dopuszczającego nieograniczone korzystanie (”o ile to uzasadniały względy wojenne”) z zasobów strefy przyfrontowej, sięgającej - wg tego prawa - nawet 100 km za cofającymi się wojskami niemieckimi, jak również przez żołnierzy działających na własną rękę, a także polskich rodzimych grabieżców i złodziei, postępujących w ślad za posuwającym się na zachód wojskiem.

Znaczna część majątku komunalnego oraz infrastruktury przemysłowej i publicznej obecnych polskich Ziem Zachodnich została w tamtym czasie w bezmyślny, rabunkowy sposób zdemontowana, zniszczona, zdemolowana, pocięta na części i wywieziona na składowiska w ZSRR pod pretekstem doposażenia wyczerpanego wojną przemysłu radzieckiego (w większości zresztą nigdy nigdzie tego mienia nie wykorzystano). Na przykład infrastruktura zelektryfikowanej jeszcze przez Niemców linii kolejowej Wrocław-Jelenia Góra została w całości (stalowe słupy, miedziana trakcja, stacje zasilające, miejscami także szyny) pocięta i wywieziona na wschód. Linię tę ponownie PKP zelektryfikowały dopiero dwadzieścia kilka lat później. Zakłady Linke-Hoffmann we Wrocławiu (późniejszy Pafawag) były przez Armię Czerwoną grabione dwunastokrotnie, wbrew nieustannym podejmowanym przez polskie tymczasowe władze miasta próbom odtworzenia w nich produkcji.

Po zakończeniu wojny zjawisko szabru “zinstytucjonalizowanego” przez armię praktycznie wygasło, natomiast w najlepsze trwało rozkradanie mienia z porzuconych przez uciekających bądź wysiedlanych mieszkańców domów oraz z nieobjętych jeszcze państwową opieką fabryk i zakładów. W miarę upływu czasu, kiedy całkowicie opuszczonych domów i innych obiektów ubywało, grasujące grupy szabrowników dopuszczały się do rozbojów w obiektach już zamieszkanych, dokonując napadów na współobywateli, nierzadko z użyciem broni.

Słabość władz, skłonność do odwetu na Niemcach, ogólne rozprzężenie norm na skutek wojny, ciche przyzwolenie współobywateli, rozbójnicze zachowanie się żołnierzy zwycięskiej armii - wszystkie te czynniki nie sprzyjały skutecznemu egzekwowaniu prawa, teoretycznie traktującego szaber jak kradzież mienia państwowego (zgodnie z ówczesnym prawem, wszelkie mienie porzucone przez Niemców traktowane było jako własność państwa polskiego), a handel szabrowanymi przedmiotami - jak paserstwo. Część zagrabionego mienia szabrownicy-hurtownicy wywozili na sprzedaż w centralnych i wschodnich regionach Polski, część zaś “detaliści” sprzedawali (bądź wymieniali na inne przedmioty) na miejscu. Na przykład na obszarze wyburzonych przez Niemców w centrum Wrocławia kwartałów domów (stworzyli tam dwukilometrowy pas startowy dla samolotów), zwanym dziś Placem Grunwaldzkim przez pierwsze lata po wojnie kwitł handel szabrowanymi przedmiotami - od fortepianów i mebli, poprzez zastawę stołową, odzież i rowery po zegary, zegarki i biżuterię, dlatego plac ten jeszcze przez wiele lat później nazywany był przez mieszkańców “szaberplac”.

• ZMONTOWANE.PL >> Sklep | Torebki | Biżuteria | Akcesoria damskie Sklep. Autorska biżuteria: kolczyki, klipsy, korale, bransoletki, wisiorki. Autorskie torebki damskie, torebki wieczorowe, torebki codzienne.
• Bursztynowy.pl - biżuteria z bursztynu | biżuteria artystyczna Sklep internetowy oferuje wyroby z bursztynu: naszyjniki, kolie, bransolety, korale oraz komplety. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą!
• Biżuteria złota - obrączki ślubne i pierścionki zaręczynowe Biżuteria złota - świetny pomysł na prezent. Kolekcje: obrączki ślubne i pierścionki zaręczynowe. Biżuteria, diamenty, brylanty i pierścionki z diamentami.
• Biżuteria artystyczna, Naszyjniki, Kolczyki, Klipsy, Pierścionki sklep internetowy z biżuterią najlepszych polskich projektantów, biżuteria srebrna, biżuteria artystyczna, naszyjniki, kolczyki, klipsy, pierścionki,

Terminem sztuka starożytnego Rzymu określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w Rzymie – mieście nad Tybrem oraz całym państwie złożonym z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od VI w. p.n.e. do końca IV w., czyli momentu podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie.

Najstarszy okres rozwoju sztuki starożytnego Rzymu związany jest z panowaniem królów etruskich i trwał aż do najazdu Galów na Rzym w 390 p.n.e., czyli pierwszych dwóch stuleci republiki. Z tym okresem związane jest przekształcenie osady w miasto, budowa kanału odwadniającego Cloaca Maxima, wytyczenie ulic i placów (powstało Forum Romanum). Powstały najstarsze budowle, np. świątynia Jowisza Kapitolińskiego.

Po zniszczeniach spowodowanych najazdem Galów, miasto zaczęło się odbudowywać w połowie IV w. p.n.e. Rzymianie przejęli od Etrusków wiele umiejętności związanych z architekturą oraz technikę odlewania rzeźb w brązie. Posągi pochodzące z tego okresu to naturalnej wielkości statuy bohaterów, przywódców ubranych w togi lub zbroje. Posągi bogów wykonywane były w podobnym stylu ale jako materiału używano wypalanej gliny.

Malarstwo to pejzaże przedstawiające podbite miasta malowane na planszach niesionych podczas pochodów triumfalnych.

Duży skok w rozwoju sztuki rzymskiej nastąpił po podboju Grecji i napływie sporej ilości dzieł sztuki z tego obszaru. Sztuka rzymska narodziła się wtedy po raz drugi, tym razem pod wpływem zwyciężonych.

Rzemiosło rzymskie w dużej mierze rozwijało się pod wpływem wzorców greckich. Rozwijający się wyrób naczyń z gliny i srebra związany był przede wszystkim z zapotrzebowaniem dworu, szczególny rozkwit tych dziedzin sztuki nastąpił za czasów sprawowania rządów przez Augusta i Tyberiusza. Naczynia zdobiono reliefowym wzorem o motywach mitologicznych i historycznych. Naczynia ze srebra były wykonywane z podwójnej cienkiej blachy. Wewnętrzna część naczyń była gładka a zewnętrzną zdobił wzór wykonany przy pomocy wytłaczania na matrycach.

Najpopularniejsze były naczynia z gliny. Z surowca tego produkowano już w III w. p.n.e. Były to wyroby z czarną polewą, wykonywane w północnej części Italii. Ich produkcja zanikła pod koniec II w. p.n.e., w połowie I w. p.n.e. pojawiły się naczynia z jasnoczerwonej gliny, również z błyszczącą polewą. Produkowane były przede wszystkim w południowej części półwyspu. Naczynia, kielichy, miski, talerze, zdobione były wypukłymi wzorami roślinnymi lub figuralnymi o tematyce mitologicznej. Wzory wyciskane były na matrycach o wklęsłych wzorach na kole garncarskim. Była to tzw. ceramika aretyńska (nazwa pochodzi od miasta Arezzo, jednego z ośrodków produkcji tej ceramiki). Również w prowincjonalnych ośrodkach produkowano wyroby ceramiczne. Różniły się one od ceramiki aretyńskiej rodzajem gliny i technologią wykonania. Wyroby te znane są jako terra sigillata, od stempli firmowych warsztatów, którymi były sygnowane.

W cesarstwie rzymskim produkowano także gemmy o wzorach wklęsłych (intaglio) i wypukłych (kamee). Do ich produkcji używano półszlachetnych kamieni (np. krwawnik, granat, akwamaryn, agat). Umiejętność ich wykonania Rzymianie przejęli od Greków. Początkowo (w okresie republiki) produkowano gemmy wklęsłe używane do wyrobu pierścieni (służących jako pieczęcie) oraz amuletów. Za Augusta rozwinęła się produkcja gemm o wzorach wypukłych, służąca jako ozdoba sprzętów oraz biżuteria. Pojawiły się kamee z wizerunkiem cesarza oraz wyroby o znacznych rozmiarach z ozdobą w postaci reliefów historycznych. Oprócz kamei z kamieni wykonywano też wyroby imitujące je. Były one wykonywane w dwubarwnym szkle. Na warstwę spodnią używano przeźroczystego szkła, wierzchnią, rzeźbioną, wykonywano w szkle białym. Podobną technikę zastosowano już w okresie hellenistycznym do produkcji naczyń. Wyroby tego typu powstawały także w cesarstwie rzymskim. Do bardziej znanych znalezisk tego typu należy tzw. Waza Portland. Jest to amfora odnaleziona w XVI w. w sarkofagu. Na szafirowym tle wygrawerowane są w białym szkle sceny figuralne. Waza znajduje się w zbiorach Muzeum Brytyjskiego w Londynie.

Najlepiej zachowanymi przykładami malarstwa są freski zdobiące domy zasypanych popiołem po wybuchu Wezuwiusza w Pompejach. Pozwalają one na poznanie rozwoju tej gałęzi sztuki od połowy II w. p.n.e. do 79 r. Malarstwo okresu cesarstwa jest właściwie nieznane. Zachowały się nieliczne przykłady fresków z II w. wykonanych w grobowcach oraz kilka przykładów z III w. zdobień wnętrz mieszkalnych odnalezionych w Rzymie i Ostii. Na tej podstawie można wyrokować, że panowały w tym okresie dwa style: iluzjonistyczny i późnorzymski. Pierwszy to obrazy postaci z pejzażem lub elementami architektonicznymi w tle. Drugi styl reprezentowany jest przez malarstwo figuralne na neutralnym tle w obramowanych czerwonymi pasami polach.

Zobacz też:

• architektura starożytnego Rzymu
• malarstwo pompejańskie
• przegląd zagadnień z zakresu historii starożytnej
• rzeźba starożytnego Rzymu
• sztuka etruska

• Lumen Solis - Biżuteria Artystyczna Ręcznie malowana biżuteria ze szkła.
• Biżuteria srebrna, Swarowski - CORUNDUM - Biżuteria srebrna, Swarowski Biżuteria srebrna z kryształami firmy Swarowski to jeden z naszych produktów. Nasza biżuteria zawiera najwyższej jako ci kryształy firmy Swarovski.
• BizuBizu.pl - kolczyki, sklep internetowy z biżuterią Biżuteria artystyczna od sklepu internetowego BizuBizu.pl. Zobacz nasze limitowane kolekcje i poczuj się wyjątkowa! Kolczyki, korale, naszyjniki
• SKLEP BIŻUTERIA ZŁOTA.ZŁOTE ZEGARKI.WYROBY ZŁOTE Biżuteria Złota.Internetowy Sklep Jubilerski.Polecamy Wyroby Złote.
• Rosemary's Manufacture Blog - Biżuteria Artystyczna Rosemary's Manufacture Blog - Biżuteria artystyczna hand-made autorstwa Rosemary: kolczyki, zawieszki, bransoletki, naszyjniki i inne.
• Biżuteria srebrna | biżuteria artystyczna | naszyjniki Biżuteria artystyczna, biżuteria srebrna - darekjudek.pl - sklep internetowy oferujący biżuterię srebrną i artystyczną, bogatą kolekcją naszyjników,
• Koraliki do wyrobu biżuterii - srebro, kamienie, masa perłowa Sklep z koralikami i półproduktami do wyrobu biżuterii - zawieszki do kolczyków, druty i linki do biżuterii, gumki, sznurki, sztyfty, lampworks.
• Sabbia : ekskluzywna srebrna biżuteria artystyczna dla pięknej Pracownia biżuterii artystycznej. Oryginalna, srebrna, naturalna biżuteria artystyczna. Sabbia to naturalne materiały, unikalne wzory.

Szaber - zjawisko, polegające na grabieży mienia pozostającego bez opieki w wyniku wojen lub klęsk żywiołowych (z niem. schaben - zeskrobywać; tu: zdrapywać, rozdrapywać majątek).

W Polsce szabrownictwo wystąpiło szczególnie powszechnie w roku 1945 i utrzymywało się w przybliżeniu do końca lat czterdziestych; polegało na grabieży mienia porzuconego przez uciekających z terenów obecnego Dolnego Śląska, Opolszczyzny, ziemi lubuskiej, Pomorza oraz Warmii i Mazur Niemców. Grabieży tej dokonywała zarówno Armia Czerwona, korzystając z wprowadzonego przez siebie prawa wojennego, dopuszczającego nieograniczone korzystanie (”o ile to uzasadniały względy wojenne”) z zasobów strefy przyfrontowej, sięgającej - wg tego prawa - nawet 100 km za cofającymi się wojskami niemieckimi, jak również przez żołnierzy działających na własną rękę, a także polskich rodzimych grabieżców i złodziei, postępujących w ślad za posuwającym się na zachód wojskiem.

Znaczna część majątku komunalnego oraz infrastruktury przemysłowej i publicznej obecnych polskich Ziem Zachodnich została w tamtym czasie w bezmyślny, rabunkowy sposób zdemontowana, zniszczona, zdemolowana, pocięta na części i wywieziona na składowiska w ZSRR pod pretekstem doposażenia wyczerpanego wojną przemysłu radzieckiego (w większości zresztą nigdy nigdzie tego mienia nie wykorzystano). Na przykład infrastruktura zelektryfikowanej jeszcze przez Niemców linii kolejowej Wrocław-Jelenia Góra została w całości (stalowe słupy, miedziana trakcja, stacje zasilające, miejscami także szyny) pocięta i wywieziona na wschód. Linię tę ponownie PKP zelektryfikowały dopiero dwadzieścia kilka lat później. Zakłady Linke-Hoffmann we Wrocławiu (późniejszy Pafawag) były przez Armię Czerwoną grabione dwunastokrotnie, wbrew nieustannym podejmowanym przez polskie tymczasowe władze miasta próbom odtworzenia w nich produkcji.

Po zakończeniu wojny zjawisko szabru “zinstytucjonalizowanego” przez armię praktycznie wygasło, natomiast w najlepsze trwało rozkradanie mienia z porzuconych przez uciekających bądź wysiedlanych mieszkańców domów oraz z nieobjętych jeszcze państwową opieką fabryk i zakładów. W miarę upływu czasu, kiedy całkowicie opuszczonych domów i innych obiektów ubywało, grasujące grupy szabrowników dopuszczały się do rozbojów w obiektach już zamieszkanych, dokonując napadów na współobywateli, nierzadko z użyciem broni.

Słabość władz, skłonność do odwetu na Niemcach, ogólne rozprzężenie norm na skutek wojny, ciche przyzwolenie współobywateli, rozbójnicze zachowanie się żołnierzy zwycięskiej armii - wszystkie te czynniki nie sprzyjały skutecznemu egzekwowaniu prawa, teoretycznie traktującego szaber jak kradzież mienia państwowego (zgodnie z ówczesnym prawem, wszelkie mienie porzucone przez Niemców traktowane było jako własność państwa polskiego), a handel szabrowanymi przedmiotami - jak paserstwo. Część zagrabionego mienia szabrownicy-hurtownicy wywozili na sprzedaż w centralnych i wschodnich regionach Polski, część zaś “detaliści” sprzedawali (bądź wymieniali na inne przedmioty) na miejscu. Na przykład na obszarze wyburzonych przez Niemców w centrum Wrocławia kwartałów domów (stworzyli tam dwukilometrowy pas startowy dla samolotów), zwanym dziś Placem Grunwaldzkim przez pierwsze lata po wojnie kwitł handel szabrowanymi przedmiotami - od fortepianów i mebli, poprzez zastawę stołową, odzież i rowery po zegary, zegarki i biżuterię, dlatego plac ten jeszcze przez wiele lat później nazywany był przez mieszkańców “szaberplac”.

• Hurtownia JAGAR Białystok - biżuteria sztuczna, sztuczna biżuteria Hurtownia artykułów użytku osobistego. biżuteria sztuczna, sztuczna biżuteria, bizuteria sztuczna, ozdoby do włosów, torebki hurt, portfele hurt , zegarki
• Lumen Solis - Biżuteria Artystyczna Ręcznie malowana biżuteria ze szkła.
• YES - Biżuteria Biżuteria – Sklepy Jubilerskie YES Oryginalne, modne wzornictwo. Pierścionki zaręczynowe, obrączki ślubne. Złote i srebrne kolczyki, zawieszki.
• Bidna.pl : Biżuteria Ozdoby Kolczyki - największy sklep w Polsce Prezentujemy w ofercie wysyłkowej ponad 3300 modeli sztuczna biżuteria, które dostępne są od ręki. Najnowsze wzory ze świata mody, biżuteria z całego świata
• Biżuteria srebrna Poznań.Bursztyn.Biżuteria srebrna z bursztynem Sklep Internetowy Renata Poznań. Bursztyn Biżutera srebrna. Wyroby z bursztynu. Bursztyn Wyroby srebrne. Biżuteria srebrna z bursztynem.Bursztyn naszyjniki.
• Eliza-Jubiler Elegancki pierścionek z brylantem 0.34ct osadzonym w 14 karatowym złocie. Doskonały prezent także jako "Pierścionek zaręczynowy&q Do koszyka · Opis

300px|thumb|Bahnhofstrasse
Bahnhofstrasse (niem. ulica Dworcowa) - Zuryska Bahnhofstrasse (1,5 km), łącząca dworzec kolejowy z brzegiem jeziora, jest najelegantszą ulicą handlową Szwajcarii i jedną z najbardziej prestiżowych na świecie. Skupiły się przy niej magazyny “haute couture” i sklepy oferujące najbardziej luksusowe towary: biżuterię i zegarki, futra, antyki i dzieła sztuki. Ocieniona szpalerem lip, wyłączona z ruchu kołowego, stanowi idealny trakt spacerowy. Niedaleko dworca kolejowego strzela w niebo sylwetka najwyższego w mieście budynku, w którym mieści się obserwatorium astronomiczne Urania, wyposażone w teleskop o 600-krotnym powiększeniu.

• Stylea - Biżuteria Stylowa Stylea - Biżuteria, torebki, paski, zegarki. Kolczyki, korale, koraliki, bransolety, naszyjniki i zawieszki. Biżuteria artystyczna oraz sztuczna.
• Lilka Design - autorska biżuteria hand-made Ręcznie robiona biżuteria - wyroby z filcu, kolczyki, korale, komplety. Oryginalne i niepowtarzalne - pojedyncze egzemplarze. Drobiazgi dekoracyjne i na
• Biżuteria srebrna ręcznej produkcji - sklep jubilerski Ha-De Biżuteria srebrna ręcznie robiona - sklep jubilerski Ha-De. Producent ręcznie robionej biżuterii srebrnej. Srebro w każdym wydaniu. Biżuteria: kolczyki na
• BizuBizu.pl - kolczyki, sklep internetowy z biżuterią Biżuteria artystyczna od sklepu internetowego BizuBizu.pl. Zobacz nasze limitowane kolekcje i poczuj się wyjątkowa! Kolczyki, korale, naszyjniki

Czarna biżuteria to biżuteria patriotyczna noszona na znak żałoby narodowej po upadku powstania styczniowego. Wykonana z tanich materiałów (oryginalna biżuteria w wielu przypadkach została przekazana na rzecz powstańców), jak na przykład z patynowanego na czarno żelaza.

Zobacz też: opornik, ryngraf

Linki zewnętrzne

• Biżuteria patriotyczna w zbiorach Muzeum Cystersów w Wąchocku

• Biżuteria srebrna - Hurtownia srebra Srebro i Biżuteria Srebrna, Hurtownia Srebra, Hurtownia jubilerska: - pierścionki, obrączki, łańcuszki, broszki, wisiorki, bransoletki.
• Pakamera Artystyczna - Niepowtarzalna, biżuteria, kolczyki Galeria Artystów - Kolczyki | Pierścionki | Torebki | Bransoletki | Naszyjniki | Broszki | Biżuteria | klipsy | Obrazy - tylko niepowtarzalne!
• SrebroMarket.pl [ biżuteria srebrna ] , Hurtownia Biżuterii Srebrnej biżuteria srebrna, hurt, hurtownia, biżuteria, srebro, zakupy, kolczyki, pierścionki, łańcuszki, pudełka, walentynki, naszyjniki, dewocjonalia
• ZMONTOWANE.PL >> Sklep | Torebki | Biżuteria | Akcesoria damskie Sklep. Autorska biżuteria: kolczyki, klipsy, korale, bransoletki, wisiorki. Autorskie torebki damskie, torebki wieczorowe, torebki codzienne.
• Biżuteria dla kobiet Biżuteria, limitowane kolekcje produktów zdobionych Kryształkami Swarovskiego. W ofercie: eleganckie spinki, bransoletki, kolczyki. Zapraszamy.
• aktualności - Galeria biżuterii Joanna Cieślak :: Sklep z Galeria biżuterii Joanna Cieślak :: Sklep z biżuterią autorską - kolczyki, klipsy, bransoletki, naszyjniki, wisiorki, pierścionki, warsztaty projektowania
• Biżuteria artystyczna, Naszyjniki, Kolczyki, Klipsy, Pierścionki sklep internetowy z biżuterią najlepszych polskich projektantów, biżuteria srebrna, biżuteria artystyczna, naszyjniki, kolczyki, klipsy, pierścionki,

• Franciszek Górski (1783-1838), generał wojsk Królestwa Kongresowego
• Franciszek Górski (1828-1868), pułkownik, uczestnik powstania styczniowego
• Franciszek Górski (1897-1989), botanik, fizjolog roślin, członek PAN

• Biżuteria srebrna, srebro, jubiler, pomysł na prezent dla dziewczyny Biżuteria srebrna - Sklep internetowy. Komplety bizuterii. Znajdź doskonały prezent dla dziewczyny.
• Sabbia : ekskluzywna srebrna biżuteria artystyczna dla pięknej Pracownia biżuterii artystycznej. Oryginalna, srebrna, naturalna biżuteria artystyczna. Sabbia to naturalne materiały, unikalne wzory.
• APART Biżuteria Zegarki złoto srebro obrączki pierścionki APART - lider jubilerstwa - Biżuteria Zegarki to główna oferta sieci jubilerskiej, aw niej między innymi obrączki ślubne i pierścionki zaręczynowe,
• Koraliki do wyrobu biżuterii - srebro, kamienie, masa perłowa Sklep z koralikami i półproduktami do wyrobu biżuterii - zawieszki do kolczyków, druty i linki do biżuterii, gumki, sznurki, sztyfty, lampworks.
• Tyfanit - biżuteria, srebro, kolczyki, pierścionki Produkcja srebrnej i złotej biżuterii: kolczyki, pierścionki, obrączki, spinki do krawatów i mankietów. Sklep internetowy: biżuteria, złoto, srebro,
• e-Bizuteria.Com: Oryginalna biżuteria srebrna i biżuteria autorska Sklep internetowy z oryginalną biżuterią autorską ORCZYK AB. Oryginalna biżuteria srebrna - perły, koral, bursztyn. Biżuteria autorska.
• Biżuteria srebrna ręcznej produkcji - sklep jubilerski Ha-De Biżuteria srebrna ręcznie robiona - sklep jubilerski Ha-De. Producent ręcznie robionej biżuterii srebrnej. Srebro w każdym wydaniu. Biżuteria: kolczyki na
• galeria wylęgarnia - biżuteria, kolczyki, torebki, prezenty, prezent niepowtarzalne prezenty, unikalna biżuteria - wszystko w pojedynczych egzemplarzach idealnych na prezent | upominek, biżuteria, kolczyki, klipsy,

Obrzędy pogrzebowe Słowian - śmierć dla Słowian stanowiła przejście do innego świata: Nawii. Człowiek po śmierci był traktowany z należytą czcią i stosownie wyprawiny na tamten świat. Zmarłego ubierano w najlepsze szaty, ozdabiano biżuterią, nierzadko wyposażano w różnego rodzaju przedmioty codziennego użytku, czasem nawet w broń. Ciało zmarłego kładziono na stosie by spłonęło w oczyszczającym ogniu. Prochy umieszczano w glinianych naczyniach (tzw. popielnicach) i zakopywano w grobach. Czasami były to płaskie, zwykłe groby, a czasami okazałe kurhany usypywane z ziemi.

Mimo, iż chrześcijaństwo (w okresie gdy zyskało wystarczajace ku temu wpływy) zabraniało palenia ciał, to nic nie stawało na przeszkodzie uczcić zmarłego wyprawiając mu tryznę (zwaną też strawą) - stanowiącą kulminację ceremonii pogrzebowej. Stypa (tej nazwy zapożyczonej z łaciny średniowiecznej, używa się od XVI wieku zamiast rodzimej strawy) nie polegała wówczas tylko na posępnym spożywaniu jadła w intencji zmarłego, tak jak obecnie. Podobnie jak w starożytnym Rzymie, Słowianie na cześć zmarłego urządzali gonitwy, zapasy, igrzyska i tańce, po których następował poczęstunek.Aby zmarły nie powracał na ziemię i nie straszył po nocach, należało mu wyprawić godny pogrzeb i sutą stypę. Żałobników częstowano więc, czym chata bogata. W XVI wieku stypy polskiej szlachty stają się hucznymi biesiadami, obficie zakrapianymi wódką, na których często dochodziło do bijatyk.

Na naszych dawnych kresach wschodnich najbardziej popularną potrawą była kutia, dziś znana jako danie wigilijne. Gotowaną pszenicę z makiem, miodem i bakaliami stawiano na grobach, ofiarowując zmarłym, oraz częstowano nią dziady cmentarne w trakcie ceremonii zadusznych, zwanych na Białej Rusi i na Litwie chałturami.

Zobacz też

• Śmierć
• Pogrzeb
• Dziady
• Mitologia Słowian

• e-Rafael - Twoja biżuteria - Kolczyki | Korale | Bransolety Sklep internetowy e-Rafael oferuje duży wybór biżuterii sztucznej, m. in.: kolczyki, korale, naszyjniki, bransolety, wisiory, komplety, diademy,
• YES - Biżuteria Biżuteria – Sklepy Jubilerskie YES Oryginalne, modne wzornictwo. Pierścionki zaręczynowe, obrączki ślubne. Złote i srebrne kolczyki, zawieszki.
• Lilka Design - autorska biżuteria hand-made Ręcznie robiona biżuteria - wyroby z filcu, kolczyki, korale, komplety. Oryginalne i niepowtarzalne - pojedyncze egzemplarze. Drobiazgi dekoracyjne i na
• ZMONTOWANE.PL >> Sklep | Torebki | Biżuteria | Akcesoria damskie Sklep. Autorska biżuteria: kolczyki, klipsy, korale, bransoletki, wisiorki. Autorskie torebki damskie, torebki wieczorowe, torebki codzienne.
• Amber Net Biżuteria i Bursztyn Sklep internetowy, biżuteria, bursztyn, inkluzje, korale, wisior, nietypowe wzornictwo jakiego nie znajdziesz u innych, zapraszam!

Rabat (arab. الرباط; [Ar-Ribat]), miasto i stolica Maroka, położone na zachodzie kraju nad Oceanem Atlantyckim przy ujściu rzeki Bu Raghragh.

Liczba mieszkańców: ok. 1,6 mln.
Zespół miejski Rabat-Sala 1,742 mln mieszkańców.

Duży ośrodek przemysłowy (chemiczny, metalowy, spożywczy, skórzany, odzieżowy) i rzemieślniczy (dywany, biżuteria, ceramika). Rabat jest także ważnym centrum turystyki.

W mieście znajduje się ważny port morski i węzeł komunikacyjny z międzynarodowym portem lotniczym.

Historia

Założone przez w roku 1150 przez sułtana Abd Al-Mumina z dynastii Almohadów, w pobliżu wcześniejszej rzymskiej osady Sala Colonia. Było to ufortyfikowane obozowisko dla wypadów wojennych na Półwysep Iberyjski. Od początku XVII wieku osiedlanie się muzułmanów wypędzanych przez chrześcijańskich władców z terenów Półwyspu Iberyjskiego. Przez stulecia centrum piractwa w zachodniej części Morza Śródziemnego. W roku 1911 okupacja francuska. Od 1912 roku miasto stało się stolicą Maroka, kolonii francuskiej. Po uzyskaniu niepodległości w 1956 roku Rabat został stolicą niepodległego państwa.

Zobacz też: Historia Maroka

Zabytki i turystyka

Pozostałości budowli rzymskich (mury obronne, forum, termy, resztki budowli publicznych).

• cytadela (Kasba al-Udaja) (XII-XVII wiek)
• kompleks ruin Szella
• meczet grobowy (XIII wiek)
• mury z bramami (m. in. bramy Bab ar-Rwah, Bab Zair i Bab Udaja) (XIV wiek)
• Pałac królewski Dar el-Makhzen z XVIII wieku
• mauzolea (m.in. Mauzoleum Muhammada V z 1971 roku w kompleksie zabytków z Wieżą Hassana i ruinami Meczetu Hassana z XII w.)
• meczet Essouna Grand (1785)
• Muzeum Antyków
• liczne medresy
• łaźnie (XIV wiek)

Centrum kultury islamu: Uniwersytet im. Muhammada V, konserwatorium, instytut języka arabskiego, biblioteka narodowa, liczne muzea.

[[Grafika:Mohammed V mausoleum,Rabat,Morocco.jpg|thumb|250px|Mauzoleum Muhammada V (1909-61)]]thumb|250px| Medyna w Rabacie

*

• Jubi.pl - polski serwis jubilerski Jubi.pl - polski serwis jubilerski - biżuteria i wyroby jubilerskie, oferty hurtowe i detaliczne, wirtualny jubiler, złoto, srebro.
• Veep - biżuteria srebrna z bursztynem, kolczyki, wisiorki Internetowy sklep z biżuterią. W ofercie: biżuteria srebrna, pierścionki, naszyjniki, kolie, kolczyki, łańcuszki, broszki, biżuteria z bursztynem.
• e-Bizuteria.Com: Oryginalna biżuteria srebrna i biżuteria autorska Sklep internetowy z oryginalną biżuterią autorską ORCZYK AB. Oryginalna biżuteria srebrna - perły, koral, bursztyn. Biżuteria autorska.
• SREBRO - Wyroby ze srebra - Biżuteria - srebrna biżuteria, srebro Srebro - Biżuteria - Galeria srebra artystycznego - oferujemy: wyroby ze srebra, na sprzedaż, obszerną galerię zdjęć biżuterii artystycznej, pochodzenie i
• ślub, wesele, zaproszenia ślubne, etykiety ślubne - emarket ślubny Biżuteria ślubna - łańcuszek z wisiorkiem + kolczyki - B75 · Biżuteria ślubna - łańcuszek z wisiorkiem + kolczyki - B75 14,50zł Do koszyka 'Biżuteria ślubna

thumb|right|Muszle z otworami – prawdopodobnie pierwsza biżuteria w historii ludzkości.
Biżuteria – dowolny przedmiot za wyjątkiem ubrania, służący do ozdoby ludzkiego ciała. Słowo to wywodzi się ze starofrancuskiego “jouel“, a to z kolei od łacińskiego “jocale“, czyli “zabawka”.

Potrzeba ozdabiania ciała biżuterią pojawiła się prawdopodobnie u zarania dziejów współczesnego człowieka – liczące około 100 000 lat znaleziska przedziurawionych muszli są pierwszą zachowaną biżuterią. <ref>Study reveals ‘oldest jewellery’ – informacja BBC (ang.)</ref>

przegląd

• agrafa, armilla
• bransoleta, bransoletka, brelok, brosza, broszka, bulla, buton
• diadem, dormezy,
• fibula,
• kamea, kanak, kaptorga, klips, kolczyk, kolia, korale,
• lunula,
• manela, medalion
• naramiennik, naszyjnik
• obrączka,
• pektorał, pierścień, pierścionek
• sygnet
• zausznica,

Referencje

<references />

• galeria wylęgarnia - biżuteria, kolczyki, torebki, prezenty, prezent niepowtarzalne prezenty, unikalna biżuteria - wszystko w pojedynczych egzemplarzach idealnych na prezent | upominek, biżuteria, kolczyki, klipsy,
• <> A n t y p o d y M o d y <> SKLEP | Biżuteria | Torebki Sklep. Biżuteria, modne torebki. Kolczyki, torebki, biżuteria artystyczna. Prezenty, bransoletki, broszki, klipsy, naszyjniki, koraliki.
• Upominek24 - na każdą okazję - biżuteria, obrączki ślubne, wyroby Upominek24 - Zapraszamy do świata pięknych przedmiotów. W ofercie sklepu: biżuteria, obrączki ślubne, wyroby z mosiądzu, porcelany, szkła, platery,
• Bling Studio - biżuteria ręcznie robiona, biżuteria ślubna Biżuteria ręcznie robiona, biżuteria ślubna, biżuteria artystyczna.

[[Grafika:Rodlo flaga 2c.png|thumb|right|Symbol Rodła na tle polskiej flagi]]
Patriotyzm (łac. patria = ojczyzna, gr. patris) – postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia dla niej ofiar. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a często także gotowością do poświęcenia własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka.

Patriota na co dzień dba o pomyślność i dobre imię swojego kraju i narodu. Dba o symbole narodowe takie jak flaga, godło i hymn swojej ojczyzny. Nie pozwala na obrazę swego kraju. Ma wysoko rozwinięte poczucie dumy i godności narodowej zarazem jest daleki od nacjonalistycznej megalomanii. Nie wstydzi się bycia obywatelem swojej ojczyzny i przynależności do swego narodu. Gdy potrzeba manifestuje swoje przywiązanie do ojczystej kultury, języka, tradycji.

Patriotyzm a nacjonalizm i szowinizm

Patriotyzm niekiedy przeciwstawia się nacjonalizmowi albo szowinizmowi. Tłumaczy się to tym, że patriotyzm odróżnia się otwartością na inne narody, uznaniem ich prawa do suwerenności i niepodległości. Co więcej, patriotyzm zazwyczaj opiera się na pojęciu obywatela i na rozumieniu narodu w sensie kulturowo - politycznym, podczas gdy idee nacjonalistyczne często pojmują naród jako przede wszystkim etniczną wspólnotę krwi (co nie oznacza wcale, że nacjonalizm nie uznaje praw innych narodów). Przez lata wokół tych pojęć narosło wiele nieporozumień. Osoby i organizacje głoszące poglądy nacjonalistyczne uważają się często za “prawdziwie patriotyczne”. Z kolei media bądź publicyści o profilu liberalno - lewicowym chętnie używają epitetu “nacjonalista” w stosunku do osób, które w rzeczywistości są patriotami. Wobec takich zachowań wydaje się, że bardziej trafne jest przedstawianie patriotyzmu, jako antytezę przede wszystkim szowinizmu, ponieważ oba pojęcia są związane z uczuciami, pierwsze z miłością do własnego narodu, drugie z nienawiścią do innych. Natomiast nacjonalizm stanowi doktrynę polityczną, w dodatku mającą wiele odmian.

Patriotyzm w Polsce

Patriotyzm w Polsce od czasów potopu szwedzkiego często łączono lub utożsamiano z religijnością katolicką (por. kult Maryi Królowej Polski), stąd patriotyczna, narodowa rola przypisywana jest często wybranym świątyniom – Jasnej Górze i Ostrej Bramie.

Niektóre polskie symbole patriotyczne

• hasła: Bóg, Honor, Ojczyzna, Za wolność naszą i waszą
• osoby: legendarna księżniczka Wanda, Zawisza Czarny, Jan III Sobieski, Tadeusz Rejtan, Tadeusz Kościuszko, Romuald Traugutt, Józef Haller, Józef Piłsudski, Ignacy Jan Paderewski.
• wydarzenia: powstania, Solidarność
• organizacje: Husaria, Legiony, POW, AK, Szare Szeregi, NSZ
• bitwy: bitwa pod Cedynią, obrona Głogowa, oblężenie Niemczy, bitwa pod Grunwaldem, bitwa pod Chocimiem (1621), obrona Zbaraża, obrona Jasnej Góry, bitwa pod Wiedniem, polskie Termopile, bitwa warszawska 1920 (Cud nad Wisłą), obrona Westerplatte, Bitwa pod Monte Cassino, Operacja Ostra Brama, powstanie warszawskie
• przedmioty: szabla, karabela, pas słucki, czarna biżuteria, ryngraf
• symbole: Rodło, Kotwica, biały orzeł, dworek szlachecki.

Przykłady patriotyzmu w innych krajach

• Obrona Alkazaru – hiszpański
• Obrona El Alamo – USA
• Imam Szamil - Czeczenia i Dagestan

Zobacz też

• Dekalog Polaka
• honor
• hurrapatriotyzm, jingoizm
• patriotyzm lokalny

Linki zewnętrzne

• Serwis DumnizPolski.pl
• Artykuł o patriotyzmie ks. prof. Czesława S. Bartnika w Naszym Dzienniku
• “O patriotyzmie i nacjonalizmie” - artykuł Stanisława Górki
• Artykuł o patriotyzmie Andrzeja Koraszewskiego na stronie racjonalista.pl

• od Czasu doCzasu Sklep jubiler, zegarki i biżuteria, Warszawa. Wyroby prestiżowych producentów. Zegarki i biżuteria od zawsze są atrybutami elegancji i prestiżu.
• galeria ~dulska~ biżuteria ręcznie robiona, biżuteria na każdą okazję galeria dulska biżuteria ręcznie robiona, biżuteria na każdą okazję.
• Bielizna, bielizna damska i męska, biżuteria i prezenty Internetowy sklep z bielizną, biżuteria i prezenty na każdą okazję.
• Stylea - Biżuteria Stylowa Stylea - Biżuteria, torebki, paski, zegarki. Kolczyki, korale, koraliki, bransolety, naszyjniki i zawieszki. Biżuteria artystyczna oraz sztuczna.

Siedem grzechów głównych - obraz Hieronima Boscha ukończony w 1485. Malowidło wykonane jest w technice olejnej na desce, która miała być blatem stołu. Ponieważ obraz był przeznaczony do oglądania ze wszystkich stron, część scen została namalowana “do góry nogami”.

Na malowidło składa seria mniejszych obrazów w formie okręgów: cztery małe ukazujące śmierć (na górze z lewej), sąd ostateczny (na górze z prawej), piekło (na dole z lewej), niebo (na dole z prawej) otaczają większy, na którym przedstawione są grzechy główne. W centrum dużego okręgu znajduje się mniejszy, symbolizujący oko Boga, na którym Bosch przedstawił zmartwychwstałego Chrystusa. Poniżej wizerunku Chrystusa znajduje się łacińska inskrypcja: Cave Cave Deus Videt (Strzeż się, strzeż się, Bóg widzi) przypominająca, że żaden grzech nie pozostaje niezauważony.

Grzechy główne

left|thumb|Pycha
Grzechy główne przedstawione zostały w formie scenek rodzajowych. Każda ze scen posiada łacińską inskrypcję z nazwą grzechu. Kolejno ukazane są (od dołu, zgodnie z ruchem wskazówek zegara):

• ira (gniew) - bójka między sąsiadami
• invidia (zazdrość) - psy szczerzą na siebie kły, ze wzrokiem utkwionym w kość; jest to nawiązanie do flamandzkiego przysłowia: dwa psy przy jednej kości nie dojdą do zgody
• avaritia (chciwość) - sędzia (postać w czerwonej todze) przyjmuje łapówkę od postaci po prawej stronie
• gula (nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu) - scena uczty
• accidia (lenistwo) - kobieta w stroju zakonnicy, symbolizująca Kościół, budzi śpiącego mężczyznę
• luxuria (nieczystość) - dwie pary kochanków obejmują się w otwartym namiocie; przyglądający się błazen symbolizuje pustą rozrywkę, a porzucone instrumenty muzyczne oznaczają poniżenie ludzkiego ciała
• superbia (pycha) - dama przegląda się w lustrze trzymanym przez diabła; otwarta szkrzynia z biżuterią na podłodze symbolizuje próżność, zaś dzbany i naczynia symbolizują pychę domostwa

Cztery rzeczy ostateczne

thumb|Piekło
Cztery zewnętrzne okręgi przedstawiają miejsca i zdarzenia związane ze śmiercią. Pierwszy z nich przedstawia samą śmierć - mężczyzna otrzymuje ostatnie sakramenty, podczas gdy diabeł i anioł już oczekują na to, kto weźmie jego duszę. W tym samym czasie, w sąsiednim pomieszczeniu, członkowie jego rodziny grają w karty. Kolejne sceny przedstawiają sąd ostateczny (Chrystus wskrzesza umarłych, którzy powstają z grobów) oraz piekło (ciemne, nieuporządkowane wypełnione cierpieniem i zniszczeniem; przy każdym z grzeszników znajduje się łacińska nazwa grzechu, za który cierpi) i niebo (św. Piotr wita i zaprasza zbawionych na uporządkowany, harmonijny dziedziniec oświetlony boskim blaskiem).

O dydaktycznym charakterze dzieła przypominają dwie filakterie zawierające łacińskie cytaty z Księgi Powtórzonego Prawa:

Gdyż są narodem niestałym, dziećmi, w których nie ma wierności <ref>Ptw 32, 20</ref>
Jako roztropni zdołaliby pojąć, zważaliby na swój koniec <ref>Pwt 32, 29</ref> (górna)

Odwrócę od nich oblicze, zobaczę ich koniec <ref>Ptw 32, 20</ref> (dolna)

• Biżuteria - Dyrberg/Kern Dyrberg/Kern w Polsce: biżuteria, zegarki, naszyjniki, bransoletki, pierścionki.
• aktualności - Galeria biżuterii Joanna Cieślak :: Sklep z Galeria biżuterii Joanna Cieślak :: Sklep z biżuterią autorską - kolczyki, klipsy, bransoletki, naszyjniki, wisiorki, pierścionki, warsztaty projektowania
• Stylea - Biżuteria Stylowa Stylea - Biżuteria, torebki, paski, zegarki. Kolczyki, korale, koraliki, bransolety, naszyjniki i zawieszki. Biżuteria artystyczna oraz sztuczna.
• Biżuteria. Sklep internetowy z biżuterią "by dzubeka". Kolczyki Biżuteria ręcznie robiona.
• Biżuteria dla kobiet Biżuteria, limitowane kolekcje produktów zdobionych Kryształkami Swarovskiego. W ofercie: eleganckie spinki, bransoletki, kolczyki. Zapraszamy.
• 925.pl - Hurtownia biżuterii srebrnej | biżuteria hurt | hurt Hurtownia biżuterii srebrnej 925.pl oferuje szeroki zakres produktów ze srebra. Biżuteria oferowana przez naszą hurtownie to między innymi biżuteria hurt
• ślub, wesele, zaproszenia ślubne, etykiety ślubne - emarket ślubny Biżuteria ślubna - łańcuszek z wisiorkiem + kolczyki - B75 · Biżuteria ślubna - łańcuszek z wisiorkiem + kolczyki - B75 14,50zł Do koszyka 'Biżuteria ślubna
• Biżuteria Honeybee.pl - internetowy sklep z biżuterią. Biżuteria Honeybee.pl - internetowy sklep z biżuterią. Kolekcje ślubne Komplety Biżuteria okazjonalna Kolczyki i klipsy Pierścionki Bodypiercing Zegarki

Skarb czyli trzy grobowce nazwane książęcymi znaleziono w dzielnicy Wrocławia Zakrzowie.

Historia znaleziska

Dnia 1 kwietnia 1886 r. grupa robotników wydobywała piasek w miejscowej piaskowni. Nagle jeden z nich natrafił na duży kamień. Po jego usunięciu z ziemi znajdującej się pod nimi przez kilka dni wydobywano różne przedmioty, niektóre przy tym niszcząc. Kiedy trafiły one do rąk archeologów, okazało się, że są to niezwykle cenne zabytkowe znaleziska. Prace przeprowadzone na miejscu doprowadziły do odkopania wyłożonej kamieniami komory o wymiarach 4,90 x 6,25 m. Umieszczono w niej pochówki kobiety i mężczyzny pochodzące z IV w.n.e.

Odkryte w grobowcu przedmioty, często wysokiej rangi artystycznej, pochodziły z różnych części imperium rzymskiego. Były to m.in. wielobarwne naczynia szklane typu “millefiori” wykonane w Kolonii, srebrne noże, łyżki, nożyce, brązowe misy, złota pinceta, łyżeczka do czyszczenia uszu, srebrne wiadro, kamienie do gry z Nadrenii, zestaw brązowych i srebrnych naczyń do picia wina z Panonii, czteronożna, brązowa podstawa przenośnego ołtarzyka z inskrypcją łac. i brązową misą (znalezisko unikatowe na ziemiach polskich), złote zapinki i zawieszki w formie stylizowanego półksiężyca (tzw. lunule), naszyjniki, zawieszki z grecko-rzymskich warsztatów prowincjonalnych nad Morzem Czarnym, ponadto pierścienie, monety rzymskie z lat 161-270 ( wśród nich tzw. aureusy), wyroby z bursztynu, resztki tkanin.

Nieco ponad rok później w tym samym miejscu na Zakrzowie archeolodzy natrafili na dalsze dwa groby o wymiarach 1,75 x 3 m. Zawierały one pochówki kobiet, a ich wyposażenie było niemniej bogate. Składały się na nie przedmioty podobne jak w pierwszym grobowcu, a ponadto biżuteria ze złota, srebrne sztućce, srebrne i gliniane pucharki, naczynia gliniane toczone na kole oraz resztki drewnianej szkatułki wsadzanej rzymskimi monetami.

Wedle do niedawna powszechnie jeszcze uznawanych opinii archeologów należały do władców wschodniogermańskiego ludu Wandalów, którzy przybyli na Śląsk w pierwszej połowie IV w. i przejściowo zajmowali ziemie nad górną Odrą. Zdaniem I. Kramarkowej “książę ” zakrzowski był przedstawicielem znanego z późniejszych źródeł IX w. słowiańskiego plemienia Ślężan.

Nie wszystkie skarby zakrzowskie trafiły do archeologów. Robotnicy pracujący w piaskowni, gdzie znaleziono skarb, zorientowali się, że mają do czynienia z rzeczami bezcennymi. Sprzedawali je więc wyspecjalizowanym handlarzom. Mimo wszczętego przez policję dochodzenia i rewizji w domach robotników, udało się odzyskać jedynie srebrne łyżeczki. Dziś trudno ustalić ile skarbów zginęło bezpowrotnie. Heinrich Korn (rajca miejski, właściciel Pawłowic), na którego terenie znaleziono skarb, podarował go Muzeum Starożytności Śląskich we Wrocławiu. Wystawa skarbów była gotowa w 1937 roku. Później jej część została wypożyczona do Berlina. Tam skarby znajdowały się w 1945 roku, kiedy Armia Czerwona zniszczyła berlińskie muzeum. Przepadła również część zabytków z Wrocławia. Możliwe, że część zakrzowskich skarbów trafiła do Moskwy. Zachowane nieliczne zabytki zakrzowskie (ok. 15% kolekcji) znajdują się we wrocławskim Muzeum Archeologicznym.

• Amber Net Biżuteria i Bursztyn Sklep internetowy, biżuteria, bursztyn, inkluzje, korale, wisior, nietypowe wzornictwo jakiego nie znajdziesz u innych, zapraszam!
• galeria ~dulska~ biżuteria ręcznie robiona, biżuteria na każdą okazję galeria dulska biżuteria ręcznie robiona, biżuteria na każdą okazję.
• ZŁOTY KOT - jewellery, schmuck, jewelry, gift, rings, amber Zloty Kot - Jewellery, Fashion & Art Centre - jewelry, amber, jewellery, schmuck, biżuteria, ring, gold, silver, gift, fashion, golden, rav, smycke,
• Polska Biżuteria Obie zajmują się projektowaniem biżuterii. Tylko pozornie stanowią dla siebie konkurencję. Raczej więcej sobie pomagają. Pierwsza Iza sprowadza z zagranicy
• Yvon.pl - sztuczna biżuteria - hurtownia biżuterii - biżuteria z YVON.PL - Najpiękniejszcza sztuczna biżuteria - biżuteria, bizuteria, drewniana, z drewna, naszyjniki, hurtownia biżuterii.
• Upominek24 - na każdą okazję - biżuteria, obrączki ślubne, wyroby Upominek24 - Zapraszamy do świata pięknych przedmiotów. W ofercie sklepu: biżuteria, obrączki ślubne, wyroby z mosiądzu, porcelany, szkła, platery,

Wołos (w źródłach staroruskich: Velesъ, Volosъ bogъ), według wierzeń starożytnych Słowian, to podziemny bóg magii, przysięgi, sztuki, rzemiosła, kupców, a przede wszystkim bogactwa. W tym ostatnim wymiarze przypisuje się Welesowi opiekę nad bydłem - ówczesnym miernikiem dobrobytu (w wielu kulturach, a w wielu także do dziś) było właśnie posiadane bydło. Welesowi podlegały wszytkie słowiańskie demony, a on sam często przybierał postać wilkołaka, kozy, psa, tura, jelenia etc. Opiekował się duszami zmarłych (nawiami), strzegł prasłowiańskiej krainy szczęśliwości Nawii.

Jego zwierzęciem była sowa (przelatująca nad ranem oznaczała że ktoś umarł) i kozioł. Dlatego przy wprowadzaniu chrześcijaństwa był często przez chrześcijan utożsamiany z diabłem. Niesłusznie, bo Słowianie nie znali piekła i nieba, była tylko kraina szczęśliwości Nawia. Ale dusze kłamców, złodziei i ogólnie złych ludzi nie mają do niej wstępu.

Każdy człowiek posiada duszę (nawię), która po śmierci wędruje do Nawii. Jest to kraj ukryty gdzieś głęboko pod ziemią, gdzie wszyscy dobrzy ludzie żyją w wiecznej szczęśliwości. Dusze mogły od czasu do czasu wracać na ziemię. W celu ich godnego przyjęcia urządzano różnego rodzaju zabiegi magiczne. Chodzono całymi rodzinami na cmentarze, gdzie spożywano posiłki oddając ich pewną część zmarłym przodkom. Palono ogniska w celu ogrzania wędrujących dusz. Dusze złych ludzi mogły wracać na ziemię w celu nękania ludzi. Człowiek po śmierci był traktowany z należytą czcią. Zmarłego ubierano w najlepsze szaty, ozdabiano biżuterią, nierzadko wyposażano w różnego rodzaju przedmioty codziennego użytki, czasem nawet w broń. Ciało zmarłego kładziono na stosie, gdzie płonęło w oczyszczającym ogniu. Prochy umieszczano w glinianych naczyniach (tzw. popielnicach) i zakopywano w grobach. Czasami były to płaskie, zwykłe groby, a czasami okazałe kurhany usypywane z ziemi.

Córką Welesa była Marzanna bogini śmierci i zimy (pory roku kiedy życie zamiera).

Źródła pisane (Powieść doroczna) mówią, że podczas zawierania traktatów przysięgała na niego “cała Ruś” (oprócz wojowników, którzy w tym czasie klęli się na Peruna). Karą za niedotrzymanie przysięgi miała być skrofuloderma (gruźlica skóry). Łączenie Wołosa/Velesa z Bojanem (Słowo o pułku Igorowym) - postacią o cechach szamańskich - wskazuje na związek z magią i poezją (wieszczym szałem poetyckim). Epitet “skotij bog”" (tłumaczony zwykle jako “bóg bydła” - Powieść doroczna) ma analogie starogreckie: skotios “ciemny, mroczny jak Hades” oraz skotioi (paides) - nieletni chłopcy żyjący w żeńskiej, ciemnej części domu kreteńskiego - to prawdopodobnie pozostałość dawnego domu - “babińca” - do którego mężczyźni (pędzący półkoczowniczy tryb życia) sprowadzali się na okres zimy schodząc z bydłem z letnich pastwisk (por. irański War).

Na obszarze Tatr znane jest prawdopodobnie smocze wcielenie Wołosa - Wołoszyn, a “tam gdzie padł (smok), wyrosła góra Wołoszyn”. Gromada otwarta Plejad zwana jest w mitologii słowiańskiej Wołosożarami, Vlašici (Wołoszycy, po serbsku “synowie Velesa”).

Partnerką Wołosa/Velesa mogła być postać o imieniu Velevitka, pojawiająca się w folklorze Kaszub (stąd rekonstruuje się lokalną formę etnonimu - *Velevit).

Późnymi wcieleniami Wołosa/Velesa byli prawdopodobnie: Trojan (ruski Bojan podczas poetyckiego transu podążał “w trop Trojanowy”) i Trygław. Być może Wołos miał swój ośrodek kultu w Wołogoszczy - obecnie Wolgast nad Zalewem Szczecińsim w Niemczech (Wolgast < *Vol(os)ъgost’ ?).

Po przyjęciu chrześcijaństwa, na Rusi Velesa zidentyfikowano ze św. Błażejem (Własem), na zachodzie zaś, z diabłem (czes. k velesu = k diasu “do diabła” - ślady władzy nad zaświatami), ale i św. Mikołajem oraz Michałem i Stanisławem - wszyscy oni byli, w wierzeniach ludowych, m.in. opiekunami bydła.

Zobacz także: Obrzędy pogrzebowe Słowian, Mitologia Słowian, Księga Welesa, Welnias (Welinas, Welns), Wels (Wielona), Wala, Waruna.

• Bling Studio - biżuteria ręcznie robiona, biżuteria ślubna Biżuteria ręcznie robiona, biżuteria ślubna, biżuteria artystyczna.
• Biżuteria - Dyrberg/Kern Dyrberg/Kern w Polsce: biżuteria, zegarki, naszyjniki, bransoletki, pierścionki.
• ORCZYK|Biżuteria|srebrna|autorska. ORCZYK|Biżuteria|srebrna|autorska|Realizujemy zamówienia dla Firm oraz dla klientów indywidualnych|Pracownia Warszawa.
• APART Biżuteria Zegarki złoto srebro obrączki pierścionki APART - lider jubilerstwa - Biżuteria Zegarki to główna oferta sieci jubilerskiej, aw niej między innymi obrączki ślubne i pierścionki zaręczynowe,
• Biżuteria srebrna | biżuteria artystyczna | naszyjniki Biżuteria artystyczna, biżuteria srebrna - darekjudek.pl - sklep internetowy oferujący biżuterię srebrną i artystyczną, bogatą kolekcją naszyjników,

Naszyjnik - rodzaj biżuterii. Ozdoba na szyję wykonywana z różnych materiałów i różnymi technikami.

Naszyjnik był używany od najdawniejszych czasów we wszelkich kulturach.

• DECOBAZAAR.COM - torebki, kolczyki, ciuchy, bransoletki, broszki Kolczyki, torebki, bransoletki, naszyjniki, korale, broszki, pierścionki, ciuchy w stylu vintage ubrania od projektantów, biżuteria.
• BIŻUTERIA ARTYSTYCZNA - kolczyki, zawieszki, piersconki zapraszamy! Fabryka Kolczyka - magiczny świat upominków. Szeroka gama produktów. Wygodne zakupy z dostawą do domu. Sprawdź!
• ZMONTOWANE.PL >> Sklep | Torebki | Biżuteria | Akcesoria damskie Sklep. Autorska biżuteria: kolczyki, klipsy, korale, bransoletki, wisiorki. Autorskie torebki damskie, torebki wieczorowe, torebki codzienne.
• Eliza-Jubiler Elegancki pierścionek z brylantem 0.34ct osadzonym w 14 karatowym złocie. Doskonały prezent także jako "Pierścionek zaręczynowy&q Do koszyka · Opis
• SKLEP BIŻUTERIA ZŁOTA.ZŁOTE ZEGARKI.WYROBY ZŁOTE Biżuteria Złota.Internetowy Sklep Jubilerski.Polecamy Wyroby Złote.
• Kolczyki, naszyjniki, biżuteria artystyczna, Swarovski, biżuteria Oferujemy w sprzedaży biżuterię renomowanej firmy Swarovski. Wszystkie produkty wykonujemy ręcznie, również na zamówienie klienta.
• od Czasu doCzasu Sklep jubiler, zegarki i biżuteria, Warszawa. Wyroby prestiżowych producentów. Zegarki i biżuteria od zawsze są atrybutami elegancji i prestiżu.
• Jubi.pl - polski serwis jubilerski Jubi.pl - polski serwis jubilerski - biżuteria i wyroby jubilerskie, oferty hurtowe i detaliczne, wirtualny jubiler, złoto, srebro.

Styl bogaty (420-400 rok p.n.e) - jest to okres, w którym dekoracje waz podporządkowano malarstwu. Styl ten polegał na przeniesieniu obrazów na wazy, postacie przedstawiane były zadumane, romantyczne. Pojawiły się elementy przyrody. Całość powstawało w kompozycji wieloplanowej. Pomimo swojej nazwy, związanej z przepychem przedstawień, okres ten charakteryzuje się raczej schyłkiem ceramiki attyckiej. Wiązało się to z wyniszczającymi wojnami domowymi (wojna peloponeska), ogólnym kryzysem i spadkiem zamówień na wyroby attyckie. Charakterystycznym dla tego okresu był spadek jakości wytwarzanych i zdobionych waz.

Pierwszym artystą tworzącym zarówno w okresie swobodnym jak i bogatym był Malarz z Eretrii. Zajmował się on przede wszystkim scenami ukazującymi życie kobiet. Z czasem zapoczątkował tym nowy trend, a kobiety stały się ulubionym tematem dekoracji. Postacie kobiet były pełne gracji i finezji, roztańczone, pełne wdzięku. Artysta z lubością ukazuje szaty, ich fałdy i draperię układające się w przeróżne formy. Styl bogaty wiąże się jednak przede wszystkim z działalnością trzech malarzy monumentalnych, którzy wyznaczali kierunki przenoszone na malarstwo wazowe. Do tej trójki należeli Apollondoros, Parrasjos, Zeukis. Oprócz malarstwa wazowego artyści ci dekorowali również naczynia, jednak przede wszystkim ustanawiali wzory, które kopiowali malarze waz. Malarze odeszli od wzorowania się na rzeźbie na rzecz malarstwa monumentalnego. Niestety w malarstwie ceramicznym przyniosło to dla kompozycji dość niefortunne efekty. Przeniesienie obrazu ze ściany na naczynie rozsadzało jego formy i powodowało niespójność z całością.

Parrasjos był nieco odmiennym malarzem niż koloryści Apollondoros i Zeuksis. Osiągnął on całą gamę efektów realistycznych przy pomocy rysunków wydobywających wszystkie walory linii. Artysta potrafił wydobyć uczucia poprzez mimikę twarzy, na przykład ukazując pomarszczone czoło, wystraszone spojrzenie. Doskonale oddawał nastrój lęku. Parrasjos umiał pokazać stan duszy, z tym też wiązała się dobierana przez artystę tematyka. Apollondoros i Zeuksis byli malarzami, którzy zajęli się problemami kształtowania przestrzeni, kolorystyką, oraz wprowadzeniem motywów psychologicznych. Zeuksis wprowadził własny kanon malarstwa. Przedstawiane przez niego postacie posiadały większą, nieproporcjonalną w stosunku do ciała głowę. Artysta chciał w ten sposób zwrócić uwagę widza na te część ciała wyrażającą wszystkie uczucia. Wymienieni trzej artyści mieli co prawda ogromny wpływ na malarstwo wazowe, nie było ono jednak ich główną specjalizacją, ponieważ zajmowali się przede wszystkim malarstwem monumentalnym.

Do typowych przedstawicieli malarzy waz należeli Malarz Azjona, Malarz Kadmosa i Mejdias. Malarz Azjona stosował konwencjonalny układ kompozycyjny przeniesiony z malarstwa ściennego. Artysta ukazywał postacie wojowników zwierających się ze sobą w śmiertelnym boju. Malarz Kadmosa korzystał w swojej tematyce dekoracji z przedstawień dawnych mistrzów, jednak w stylistyce i kompozycji stosował nowe wzorce. Jego postacie ukazywane są niemal w teatralnych i dramatycznych ruchach, rozstawione na różnych płaszczyznach. Ostatnim z tej trójki był Mejdias. Kontynuował on tradycje i wzory zapoczątkowane przez Malarza z Eretrii. Jego dekoracje były jednak dużo bogatsze we wzory, a kompozycje pełne wdzięku i lekkości. Malarz przedstawiał kobiety odziane w lekkie powiewne stroje, poruszające się dość zgrabnie, jakby płynąc po obrazie. Artysta dekorował swoje wazy girlandami i biżuterią malując je kolorem żółtym, białym, lub złotym. Był on chyba najlepszym przedstawicielem swojego okresu, choć podobnie jak inni miał problemy z kompozycją, a jego dekoracje były przeładowane bogactwem wzorów. Cały styl bogaty charakteryzowało ścisłe przenoszenie wzorów z kompozycji monumentalnych. Kompozycja dekoracji nie była podporządkowana założeniom malarstwa ceramiki, tylko rozbijała jego jednolitość. Dziś historycy dowiadują się z tych waz jak wyglądało greckie malarstwo monumentalne wielkich mistrzów.

Schyłek malarstwa wazowego (400-350 rok p.n.e)

IV wiek p.n.e. był czasem rozłamu pomiędzy dotąd ściśle ze sobą powiązanym malarstwem monumentalnym, a wazowym. Zapewne główną przyczyną była dalsza niemożność kopiowania coraz bardziej urozmaiconych dzieł monumentalnych. IV wiek był również czasem upadku ceramiki, zapoczątkowanym przez styl bogaty. Wyniszczające wojny, walki polityczne i prawie całkowity brak eksportu do Kampanii czy Italii doprowadziły do zaniku produkcji Attyckiej. Dodatkowym ciosem były nowo powstałe warsztaty w Italii. U schyłku główną tematyką wzorów były przedstawienia kobiet, sceny walk, motywy sportowe, sceny przy pracy. Wszystkie dekoracje podporządkowane były woli klienta. Ostatnim wzlotem malarstwa wazowego były naczynia tak zwanego stylu kerczeńskiego. Styl otrzymał swą nazwę od miejsca dokonanego odkrycia waz.

*

• Tyfanit - biżuteria, srebro, kolczyki, pierścionki Produkcja srebrnej i złotej biżuterii: kolczyki, pierścionki, obrączki, spinki do krawatów i mankietów. Sklep internetowy: biżuteria, złoto, srebro,
• Artem - kolczyki, naszyjniki, bransoletki - bo każda z Nas jest Artem - biżuteria srebrna, biżuteria, kolczyki, biżuteria artystyczna, naszyjniki, bransoletki, srebro, praca, sklep, sprzedaż, srebrne, sprzedaż kulki,
• Rosemary's Manufacture Blog - Biżuteria Artystyczna Rosemary's Manufacture Blog - Biżuteria artystyczna hand-made autorstwa Rosemary: kolczyki, zawieszki, bransoletki, naszyjniki i inne.
• Galeria Klimaty - biżuteria, kolczyki, decoupage, malowane s.. Galeria Klimaty - biżuteria, kolczyki, decoupage, malowane szkło, anioły, vintage, prezenty Biżuteria i stylowe dodatki, Piękne wnętrze, Rzeczy z prze..
• Silver Art - artystyczna biżuteria srebrna - i instytucji pozarządowych.) opublikował niedawno artykuł pt.: SZAŁ NA BIŻUTERIĘ w którym znajdują się fragmenty wywiadu z dyrektorem naszej firmy.

[[Grafika:30-06-07 0933.jpg|thumb|200px|Odlew metalowy przedstawiający wielbłąda]]
Odlewnictwo – technologia (niekiedy sztuka lub umiejętność) polegająca na zalewaniu uprzednio przygotowanej formy ciekłym materiałem (najczęściej stopem metali) oraz takim sterowaniu procesami krzepnięcia i stygnięcia odlewu, aby otrzymać wyrób o odpowiedniej strukturze i właściwościach. Do odlewnictwa zalicza się także techniki przygotowania form odlewniczych (formierstwo) oraz obróbki odlanych obiektów.

W Polsce prace badawczo rozwojowe (B+R) prowadzone są w Instytucie Odlewnictwa w Krakowie ([1])oraz kilku uczelniach technicznych. Wydział Odlewnictwa AGH prowadzi studia z zakresu tej branży.

Tak naprawdę odlewy są wszędzie wokół nas, służą nam (jako części samochodów, samolotów, statków, maszyn, urządzeń ale także komputerów i jako implanty) i cieszą oko (rzeźby, biżuteria) i ucho (Dzwon Zygmunta). Są małe i precyzyjne (o masie kilku gramów) i olbrzymie, ważące dziesiątki ton (czasami i większe).

• Biżuteria srebrna | biżuteria artystyczna | naszyjniki Biżuteria artystyczna, biżuteria srebrna - darekjudek.pl - sklep internetowy oferujący biżuterię srebrną i artystyczną, bogatą kolekcją naszyjników,
• Biżuteria Srebrna - Kwarc.eu Biżuteria Srebrna Biżuteria srebrna jest gustownym, i pięknym dodatkiem do każdej kreacji. Biżuteria srebrna jest uniwersalna - mogą nosić wszyscy
• Biżuteria srebrna | biżuteria | kolczyki | pierścionki | walentynki Galeria ladne.pl przedstawia szeroki asortyment biżuterii ze srebra. Kolczyki , pierścionki , bransoletki . Galeria biżuteria srebrna, pierścionki kolczyki.
• Sklep internetowy - biżuteria, kolczy i torebki Strona prezentująca ofertę sklepu internetowego sprzedającego biżuterię oraz kolczyki i torebki.
• Lumen Solis - Biżuteria Artystyczna Ręcznie malowana biżuteria ze szkła.
• Upominek24 - na każdą okazję - biżuteria złota i srebrna, obrączki Upominek24 - Imieniny? Zaręczyny? Dobry humor? Znajdziesz coś na każdą okazję! W naszej ofercie: biżuteria złota i srebrna, wyroby z mosiądzu, porcelany,

Są standardowym daniem kuchni francuskiej, rarytasem w kuchniach włoskiej i greckiej, można je znaleźć w menu kuchni hiszpańskiej a w Polsce niestety ciągle przyjmuje się je ze sporą dawką nieśmiałości. Ślimaki.

Trudno właściwie doszukać się powodu takich reakcji na to przepyszne i bardzo wartościowe mięso. Wydaje się, że oswoiliśmy się już z krewetkami, kalmarami i ośmiornicami, pora więc na oswojenie ślimaka.

Ślady wykopalisk świadczą o tym, że już człowiek pierwotny traktował ślimaki jako pożywienie i nie tylko. Seria 41 przewierconych muszli ślimaków odnaleziona w południowoafrykańskiej jaskini Blombos to - zdaniem archeologów - najstarsza biżuteria, jaką do tej pory odnaleziono.

Na nowo odkrycia ślimaków - jak wielu innych przysmaków – dokonali starożytni Rzymianie. Docenili oni nie tylko smak, ale także właściwości lecznicze mięczaków. Przede wszystkim jednak dla Rzymian ślimak liczył się jako afrodyzjak. Starożytni zajadali się ślimakami, jako pierwsi rozpoczęli hodowlę gatunku, byli tak związani ze swoim przysmakiem, że zabrali go ze sobą aż na Wyspy Brytyjskie, gdzie do dziś winniczka nazywa się rzymskim ślimakiem.

W Średniowieczu w ślimakach zagustowali mnisi, traktujący je jako miłą alternatywę dla zieleniny podczas Wielkiego Postu. W tym czasie ślimak nie był traktowany jako zwierzę, toteż doskonale nadawał się na postne, acz smakowite danie. Z zakonnikami winniczki powędrowały na wschód i tak trafiły do Polski - przywiezione przez mnichów francuskich.

Słynny „Opis obyczajów za czasów Augusta III” Jędrzeja Kitowicza podaje, że szlachta polska jadła ślimaki już w XVIIw. Był to pewien snobizm, a potrawę tę uważano za nowomodną. Szlachcie „jedli żaby, żółwie, ostrzygł, ślimaki, granele, to jest jądrka młodym jagniętom i ciotkom wyrzynane, grzebienie kurze i nóżki kuropatwie…” Z tego też okresu notuje się pierwsze przepisy na ślimaki po polsku.

Najpopularniejszym jednak daniem ze ślimaków są „Ślimaki po burgundzku”, które na francuskich stołach rozpropagował Marie Antoine Careme - twórca wyrafinowanej kuchni francuskiej. Ten najbardziej znany francuski kucharz XIX wieku tak rozsławił ślimaki z masłem, czosnkiem i natką pietruszki, że skonstruowano dla nich nawet specjalne naczynia z zagłębieniami, a także szczypce do przytrzymywania muszli.

Współczesny ślimak burgundzki (winniczek) - najbardziej ceniony ze wszystkich rodzajów ślimaka - pochodzi już od pewnego czasu głównie z Polski. Tutaj jest zbierany, ponieważ jego zasoby w regionie Bourgogne dawno się skończyły. Jednak rekordy zjadania ślimaków padają we Francji – zjada się 30 000 ton rocznie.

Więcej o ślimakach na www.slimaki.com.pl

Czy wiesz, że od tego roku 24 maja obchodzimy Dzień Ślimaka również w Polsce. Święto sprowadziła do Polski firma Ślimaki PL – propagator ślimaków na polskich stołach.

Czy wiesz, że ślimak ma wiele właściwości odżywczych. Jego walory żywieniowe to wysoka zawartość białka, niska zawartość tłuszczu i cukru, mięso ślimaka jest też bogate w sód, fosfor i magnez.

• Biżuteria złota - obrączki ślubne i pierścionki zaręczynowe Biżuteria złota - świetny pomysł na prezent. Kolekcje: obrączki ślubne i pierścionki zaręczynowe. Biżuteria, diamenty, brylanty i pierścionki z diamentami.
• Biżuteria artystyczna Wspaniała biżuteria i modne dodatki - kolczyki, torebki, szaliki.
• Biżuteria, obrączki ślubne, pierścionki zaręczynowe, złoto, srebro Największy w Polsce wybór biżuterii, pierścionków, obrączek ślubnych, kolczyków i biżuterii z brylantami. Lata tradycji, bezpieczne zakupy przez Internet,
• Jubiler poleca: pierścionki, obrączki, kolczyki, brylanty W naszym sklepie oferujemy bogatą ofertę biżuterii srebrnej, złotej oraz z brylantami. Obecnie mamy największą ofertę w Internecie kilka tysięcy modeli;

Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (ur. 25 listopada 1915 w Valparaíso, zm. 10 grudnia 2006 w Santiago de Chile) – wojskowy i polityk chilijski, przywódca junty wojskowej w Chile od 1973. W latach 1974 do 1990 pełnił urząd prezydenta. Doszedł do władzy w wyniku wojskowego puczu, który obalił prezydenta Salvadora Allende. Po przegranym plebiscycie w 1988, nie kandydował w wynikających z tego plebiscytu wyborach i przekazał w 1990 pokojowo władzę zwycięzcy wolnych wyborów prezydenckich z 1989.

Streszczenie

11 września 1973 wojsko dowodzone przez Pinocheta rozpoczęło, na podstawie uchwały parlamentu z dnia 22 sierpnia wzywającej armię do podjęcia działań wobec rządu, zamach stanu, przejmując władzę w Chile od urzędującego prezydenta Allende któremu zarzucano dążenie do wprowadzenia komunizmu w kraju i który w trakcie walk zginął w nieznanych do dzisiaj okolicznościach. Junta wojskowa, na której czele stanął Pinochet, zawiesiła działanie konstytucji, parlamentu, wszystkich partii politycznych, związków zawodowych, i wprowadziła ostrą cenzurę prewencyjną we wszystkich mass-mediach. Równolegle wprowadziła ona szeroką akcję skierowaną przeciw wszystkim działaczom partii lewicowych. Podczas zamachu stanu poniosło śmierć około 1000 osób , doraźne egzekucje zaraz po zamachu pochłonęły 500 ofiar. Według najnowszych danych instytucji badających zbrodnie junty Pinocheta w okresie od 1973 do 1989 zostało zamordowanych lub zaginęło 3200 osób. Po zamachu prześladowania objęły głównie opozycję polityczną w ramach Operacji Kondor o czym świadczą tzw. “archiwa terroru”.

Po zamachu nowa władza rozpoczęła liberalizację polityki gospodarczej która zakończyła dotychczasowy kryzys i rozpoczęła okres szybkiego rozwoju ekonomicznego kraju. W konsekwencji stabilizacji 27 lipca 1974 junta wojskowa wybrała Pinocheta na prezydenta Chile. 4 stycznia 1978, odbył się pierwszy plebiscyt, w którym, wg oficjalnych wyników 78% wyborców opowiedziało się za kontynuacją władzy i podjętych reform przez gen. Pinocheta. W drugim plebiscycie, 11 września 1980, 67% głosujących poparło nową konstytucję, na mocy której Pinochet miał rządzić do 1988. Plebiscyt z roku 1988 skończył się jednak porażką Pinocheta. Zgodnie z obietnicą ogłosił zwykłe wybory prezydenckie w 1989, w których on sam już nie kandydował. Zwycięzcą wyborów z 1989 r. został Patricio Aylwin, lider partii centro-chrześcijańskiej. Pinochet po długich negocjacjach przekazał władzę nowemu prezydentowi, zachowując dla siebie stanowisko głównodowodzącego armii do 1998 oraz dożywotnie, nie podlegające wyborom, miejsce w Senacie, które miało gwarantować mu immunitet polityczny do końca życia.

W 1998 Pinochet, który wciąż posiadał znaczne wpływy polityczne w Chile, wybrał się w podróż do Wielkiej Brytanii w celach leczniczych. W trakcie tego pobytu został aresztowany na skutek listu gończego wystawionego przez hiszpańskiego sędziego. W trakcie rozpatrywania hiszpańskiego wniosku o ekstradycję Pinochet był przetrzymywany w areszcie domowym przez 16 miesięcy; ostatecznie odrzucono hiszpański wniosek biorąc pod uwagę kwestię stanu zdrowia Pinocheta i deklarację Sądu Najwyższego Chile, gwarantującego przeprowadzenie uczciwego procesu w Chile.

Po powrocie do Chile Pinochet utracił większość swoich wpływów politycznych. W 2002 Sąd Najwyższy Chile, stosując własną interpretację argumentacji obrońców Pinocheta, dowodzących, że jest on chory na otępienie o podłożu naczyniowym, odebrał mu mandat senatora, jako niezdolnego do jego wykonywania, ale też jednocześnie odstąpił od wytoczenia mu procesu, wbrew obietnicom danym sądowi brytyjskiemu.

W maju 2004, w dużym stopniu pod wpływem wewnętrznych i międzynarodowych nacisków, Sąd Najwyższy Chile przeprowadził rewizję nadzwyczajną swojej decyzji z 2002 i dopuścił do rozpoczęcia serii procesów przeciw Pinochetowi. W grudniu 2004 kilka z tych spraw formalnie zostało rozpoczętych i były one na wokandzie w chwili jego śmierci w grudniu 2006. W sierpniu 2005 aresztowano żonę Pinocheta Lucię Hiriart oraz młodszego syna Marka Antoniusza pod zarzutem wspólnictwa w oszustwie polegającym na ukrywaniu przed chilijskim fiskusem dochodów generała.

Zwolennicy Pinocheta wskazują, że przeprowadzony przez niego zamach zapobiegł przekształceniu Chile w państwo komunistyczne do którego dążył Allende i, że w perspektywie historycznej jego rządy okazały się sukcesem umożliwiającym wprowadzenie w tym kraju sprawnej gospodarki rynkowej, która w latach 90., już po jego odejściu od władzy umożliwiła wejście na drogę stabilnego wzrostu gospodarczego, unikalnego w skali całej Ameryki Południowej.

Jego przeciwnicy oskarżają go o zniszczenie na długie lata raczkującej demokracji, odrzucając oskarżenia obalonego Allende o próby wprowadzania przez niego reżimu w stylu kubańskim. Zdaniem jego przeciwników, rządy Pinocheta dały w efekcie długoletni okres stagnacji ekonomicznej, związanej ze stałym, wysokim bezrobociem i równie wysoką inflacją, z której wydobyły kraj dopiero reformy jego demokratycznie wybranych następców.

Na temat przebiegu puczu Pinocheta i prowadzonego później przez jego juntę terroru istniały długo liczne kontrowersje. W 2004 r na wniosek parlamentu Chilijskiego, powołana Narodowa Komisja do Spraw Więźniów Politycznych i Tortur, której przewodniczył biskup Sergio Valech, przesłuchała 35000 osób, które twierdziły że były więzione bez sądu lub torturowane w trakcie rządów Pinocheta i sporządzili na tej podstawie oficjalny raport. Raport ten stwierdzał, że najprawdopodobniej prawdziwe są relacje 23856 mężczyzn oraz 3399 kobiet. Osoby te opisały, iż były więzione bez sądu i poddawane aktom skrajnej przemocy, takimi jak gwałty, zmuszanie do uczestniczenia w egzekucjach członków rodziny, systematyczne bicie pałkami elektrycznymi itp.

Młodość i kariera wojskowa

Augusto Pinochet urodził się 25 listopada 1915 w Valparaíso, jako syn Augusto Pinocheta Vera i Aveliny Ugarte Martínez. Po ukończeniu prywatnej szkoły podstawowej i średniej prowadzonej przy Seminarium San Rafael w Valparaíso, oraz okresowych studiach w Quillota Institute, w 1933 wstąpił do Szkoły Wojskowej w Valparaíso. Szkołę tę ukończył otrzymując stopień alféreza (co mniej więcej odpowiada podchorążemu) w 1937 r.

W tym samym roku został skierowany do pułku piechoty “Chacabuco” stacjonującego w Concepción. Dwa lata później, po odbyciu służby zasadniczej, został przeniesiony do pułku “Maipo”, stacjonującego w jego rodzinnym Valparaíso. W 1940 r. powrócił do Szkoły Wojskowej, aby odbyć szkolenie do wyższych stopni oficerskich. 30 stycznia 1943 ożenił się z Lucíą Hiriart Rodríguez, z którą ma pięcioro dzieci, dwóch synów (Augusto Osvaldo, Marco Antonio) i trzy córki (Inés Lucía, María Verónica, Jacqueline Marie).

Pod koniec 1945 r. został skierowany do pułku “Carampangue”, stacjonującego w Iquique na północy Chile. W 1948 r. rozpoczął studia w Akademii Wojskowej w Santiago, które musiał wkrótce przerwać z powodu skierowania go do tłumienia rebelii w zagłębiu węglowym Lota. W następnym roku ponownie podjął przerwane studia. Po ukończeniu studiów i otrzymaniu patentu starszego oficera sztabowego, wykładał w Szkole Wojskowej, jednocześnie pracując jako asystent w Akademii Wojskowej nauczając geografii i geopolityki oraz redagując wojskowe czasopismo Cien Aguilas (”Sto orłów”).

Na początku 1953 został skierowany na dwa lata do pułku “Rancagua” w Arica, gdzie służył w stopniu majora. Po skończeniu służby otrzymał stanowisko profesora w Akademii Wojskowej w Santiago. Równolegle przyznano mu tytuł cywilnego licencjata, co umożliwiło mu rozpoczęcie studiów prawniczych na Uniwersytecie w Santiago.

Jego studia prawnicze zostały jednak przerwane w 1956, gdyż został wybrany razem z grupą kilku innych młodych oficerów do misji polegającej na zorganizowaniu Akademii Wojskowej w Quito w Ekwadorze. Po powrocie do Chile w 1959 r. został skierowany do sztabu I Armii, stacjonującego w Antofagasta. Rok później objął dowództwo pułku “Esmeralda”, które sprawował aż do otrzymania w 1963 r. stanowiska zastępcy dyrektora Akademii Wojskowej w Santiago.

W 1968 został najpierw szefem sztabu 2. Dywizji I Armii w Santiago, a następnie po nominacji na generała brygady, objął dowództwo 6. Dywizji, stacjonującej w Iquique. Ta ostatnia funkcja była związana ze stanowiskiem Intendante (zarządzającego) prowincją Tarapacá.

W styczniu 1971 Pinochet został mianowany generałem dywizji i objął dowództwo kluczowego garnizonu Armii w Santiago. W 1972 został mianowany szefem sztabu całej Armii Chilijskiej. 23 sierpnia 1973 prezydent Salvador Allende, chcąc zapobiec narastającym tarciom wewnętrznym, powierzył mu stanowisko głównodowodzącego armii.

Pucz w 1973

Ten fragment tekstu dotyczy tylko osobistego udziału Pinocheta w puczu, pełen opis historyczny znajduje się w: Pucz w Chile 1973

Generał Pinochet doszedł do władzy w Chile w wyniku puczu wojskowego, który miał miejsce 11 września 1973.

Powodem zorganizowania puczu były nieudolne rządy Salvadora Allende. W ciągu niespełna roku 20% inflacja (wartość ze stycznia 1971) osiągnęła poziom 163%, aby w połowie 1972 zamienić się w hiperinflację z poziomem przekraczającym 190%, co stanowiło wówczas światowy rekord<ref>Paul Johnson Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Puls Publications Ltd, Londyn, 1992, ISBN 09-0758-779-8, str. 1007</ref><ref>Wzrost inflacji miał miejsce na długo przed światowym kryzysem paliwowym z lat 70. i związanym z nim 4-krotnym wzrostem cen paliw, zatem był wyłącznie efektem złej polityki rządu</ref>. W listopadzie 1971 Chile, wobec braku możliwości spłaty zobowiązań, ogłosiły jednostronne moratorium na spłatę zadłużenia zagranicznego - tym samym kraj ogłosił swoje bankructwo. Banki nie udzielały żadnych kredytów, międzynarodowy kapitał inwestycyjny gwałtownie wycofywał się, produkcja przemysłowa i w sektorze rolniczym stanęła, zamarł eksport a po kilku miesiącach także import. Zabrakło towarów w sklepach a praktycznie ceny zaczął wyznaczać czarny rynek, płace realne robotników spadały. Pod koniec 1973 cały kraj praktycznie stanął w miejscu. Permanentnie strajkowały lub wzywały do strajku związki zawodowe kierowców ciężarówek, górników, lekarzy, nauczycieli, prawników oraz organizacje zrzeszające drobnych przedsiębiorców. Część strajków była inspirowana przez prawicę z Partii Narodowej, jej przybudówkę paramilitarną Patria y Libertad i CIA. Ogółem, w latach 1970-1973 CIA wydało kwotę ponad 8 mln dolarów na próby destabilizacji rządu Allende<ref>Christopher Andrew, Oleg Gordijewski, KGB, tłumaczył Rafał Brzeski, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2, str.449</ref><ref>Mimo iż CIA nie była bezpośrednio zaangażowana w pucz z 11 września 1973, prawdopodobne jest iż miała świadomość iż on się wydarzy, została także oskarżona o jego zorganizowanie po upadku rządu Allende</ref>. Organizatorzy strajków korzystali z niezadowolenia głównie wśród klasy średniej i zbierali ludzi na ulicach, którzy żądali ustąpienia Allende.

Z drugiej strony partie lewicowe organizowały manifestacje i wiece popierające rząd Allende. Organizacje lewicowe począwszy od lipca 1971 rozpoczęły przemyt broni do Chile<ref>Paul Johnson Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Puls Publications Ltd, Londyn, 1992, ISBN 09-0758-779-8, str. 1007</ref>, w maju 1972 dysponowały już ponad 30 000 sztuk broni palnej czyli więcej niż licząca 26 000 żołnierzy chilijska armia<ref>Paul Johnson Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Puls Publications Ltd, Londyn, 1992, ISBN 09-0758-779-8, str. 1007</ref>, Większość broni dla chilijskich organizacji lewicowych pochodziła z dostaw organizowanych przez wywiad kubański DGI (Direccion General de Inteligencia), Allende osobiście zgodził się aby DGI wykorzystywał Chile jako bazę przerzutową broni dla ruchów rewolucyjnych w Ameryce Południowej oraz na lokalizację obozów szkoleniowych dla lewicowej partyzantki na terytorium Chile<ref>Christopher Andrew, Oleg Gordijewski, KGB, tłumaczył Rafał Brzeski, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2, str.449</ref>. DGI był wówczas kontrolowany przez radzieckie KGB, jeszcze w 1970 usunięto z niego oficerów o antysowieckim nastawieniu wypełniając instrukcje KGB. Zespół doradców KGB na stałe rezydował przy biurach DGI w Hawanie a samo KGB finansowało działalność DGI<ref>Christopher Andrew, Oleg Gordijewski, KGB, tłumaczył Rafał Brzeski, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2, str.448</ref>, rozszerzając dzięki temu operacje zagraniczne - w latach 1970-1974 KGB praktycznie samodzielnie kierowało wieloma operacjami zagranicznymi DGI<ref>Christopher Andrew, Oleg Gordijewski, KGB, tłumaczył Rafał Brzeski, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2, str.449</ref><ref>Spowodowało to konflikt w kierownictwie DGI, odsunięto dotychczasowego dyrektora Manuela Pineiro Losado zamieniając go na prosowieckiego Mendeza Comincheza</ref>. Przysyłani do Chile przez DGI przywódcy organizacji rewolucyjnych nie dostawali żadnych pieniędzy, gdyż mieli finansować się sami z napadów na banki i okupów<ref>Christopher Andrew, Oleg Gordijewski, KGB, tłumaczył Rafał Brzeski, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2, str.449</ref>. Mimo iż ZSRR w tym czasie udzielał nieoficjalnego poparcia Allende i jego polityce, to w połowie 1972 KGB krytycznie oceniało jego niektóre posunięcia i pesymistycznie oceniało przyszłość w odniesieniu do rządów lewicy w Chile. Allende nie dostawał żadnych większych kredytów od ZSRR, gdyż w tym czasie większość finansowego wsparcia radzieckiego otrzymywała Kuba. Symbolicznym gestem uznania była jedynie Nagroda Leninowska, którą Allende otrzymał od radzieckich komunistów. Zaskakująco, KGB doceniła Allende dopiero po jego śmierci, zamierzając ją propagandowo wykorzystać w krajach Trzeciego Świata<ref>Christopher Andrew, Oleg Gordijewski, KGB, tłumaczył Rafał Brzeski, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2, str.449</ref>. Paradoksalnie, ostatnią ostoją władzy Allende była Armia, której głównodowodzący, generał Carlos Prats, robił wszystko aby zapobiec zamachowi. Ostatecznie jednak Allende zaaprobował plan uzbrojenia lewicowej partyzantki i zezwolił na urządzenie dnia 4 września 1973, w rocznicę wyborów, ogromnej manifestacji w której uczestniczyło 750 000 osób. Sytuacja zmieniła się jednak drastycznie, gdy oficerowie Armii wymogli na Allende zmianę głównodowodzącego na Pinocheta, który przed nominacją na to stanowisko obiecał jednak Allende, że Armia zachowa neutralność do końca.

W rezultacie ostrej krytyki ze strony związków zawodowych i parlamentu, niezmiennie negatywnych wyników sondaży opinii publicznej (57% ocen negatywnych i 42% pozytywnych w ostatnim przeprowadzonym sondażu) oraz narastającego chaosu gospodarczego i groźby wybuchu wojny domowej Allende zdecydował się przeprowadzić plebiscyt, w którym obywatele mieli się opowiedzieć za kontynuacją jego rządów albo przeciw. Ogłoszenie terminu plebiscytu miało nastąpić 11 września 1973. W tym samym dniu jednak rozpoczął się pucz.

Pucz zaczął się od zbombardowania pałacu prezydenckiego, w którym przebywał wciąż legalnie urzędujący prezydent. Allende prawdopodobnie przeżył samo bombardowanie i został według jednej wersji zamordowany przez oddziały puczystów wkraczające do zbombardowanego pałacu, a według innej wersji popełnił samobójstwo.

Po śmierci Allende junta przystąpiła do szeroko zakrojonej akcji skierowanej przeciw wszelkiej maści partiom i organizacjom uznanym za lewicowe.

W ramach tej akcji aresztowano i umieszczono w obozach pod gołym niebem ok. 130 000 ludzi, z czego ponad 2 000 zginęło w pierwszych trzech latach od rozpoczęcia puczu, zaś ponad 1 000 osób zaginęło. Liczbę więzionych bez sądu, już po likwidacji obozów internowania, szacuje się współcześnie na nie mniej niż 28 000.

Generał Pinochet w opublikowanych przez siebie wspomnieniach twierdzi, że od początku był głównym projektantem i organizatorem puczu. Wykorzystując swoją pozycję głównodowodzącego armią lądową miał, według własnych słów, koordynować poczynania dowódców pozostałych trzech rodzajów sił zbrojnych Chile.
Wspomnienia publikowane w ostatnich latach przez innych oficerów zaangażowanych w pucz zaprzeczają jednak słowom Pinocheta. Według tych wspomnień, Pinochet, niedawno nominowany przez Allende na głównodowodzącego Armią, przystąpił niezbyt chętnie do puczu na kilka dni przed jego rozpoczęciem i w zasadzie wykonywał plan zaaprobowany wcześniej przez pozostałych trzech głównodowodzących innymi rodzajami sił zbrojnych. Według zgodnych relacji kilku oficerów pracujących w sztabach innych sił zbrojnych, centrum dowodzenia całą operacją puczu znajdowało się prawdopodobnie w sztabie marynarki wojennej.

Generał Pinochet, jako głównodowodzący armią lądową (nazywaną w Chile po prostu Armią) został pierwszym oficjalnym przywódcą junty, która objęła władzę po puczu. Pierwotnie dowodzący puczem generałowie, planowali że funkcja przywódcy junty będzie obsadzana rotacyjnie przez czterech głównodowodzących czterema podstawowymi rodzajami sił zbrojnych Chile (armią lądową, lotnictwem, marynarką i policją). Ostatecznie jednak Pinochet skupił szybko w swoich rękach całą władzę i pozostali głównodowodzący byli zmuszeni zrezygnować z pomysłu rotacji przywództwa.

27 lipca 1974 Pinochet, przy aprobacie pozostałych członków junty, obwołał się bez żadnych wyborów prezydentem Chile. Przyjął też wtedy stopień wojskowy Capitán General (generał kapitan), który w czasach gdy Chile było kolonią, był oficjalnym tytułem gubernatora, a następnie posługiwał się nim Bernardo O’Higgins, bohater wojny o niepodległość Chile i pierwszy prezydent tego kraju.

11 września 1980 w wyniku ogólnokrajowego referendum, 69,14% obywateli Chile opowiedziało się za uchwaleniem ośmioletniej kadencji prezydenckiej dla Augusto Pinocheta. W czerwcu 1983, głównie z powodu braku liberalizacji życia politycznego, rozpoczęły się antyrządowe zamieszki w wyniku których śmierć poniosło 17 osób.

Reformy gospodarcze

Od momentu przejęcia władzy, Pinochet rozpoczął intensywne reformy wolnorynkowe w Chile.
11 marca 1974 Pinochet ogłosił deklarację, której najważniejszą tezą był program “zamienienia Chile z kraju proletariuszy w kraj wolnych przedsiębiorców”.

Zgodnie z tą deklaracją Pinochet prowadził politykę gospodarczą opartą na wolnym rynku, dla której teoretyczną podstawą były koncepcje Miltona Friedmana i ekonomistów z kręgu “Chicago Boys”. W ciągu kilku lat przeprowadzono niemal całkowitą reprywatyzację majątku, częściowo znacjonalizowanego przez Allende, likwidację istniejących jeszcze przed czasami Allende monopoli państwowych, zniesiono płacę minimalną, zakazano działania związkom zawodowym, obniżono podatki (w największym stopniu dla osób najzamożniejszych) oraz przeprowadzono gruntowną reformę systemu bankowego i emerytalnego.

Według słów noblisty Miltona Friedmana, reformy te zakończyły się pełnym sukcesem, który przez tego twórcę szkoły chicagowskiej został obwołany nawet chilijskim cudem gospodarczym prowadząc do likwidacji wszechobecnych w czasach Allende niedoborów na rynku detalicznym, ustabilizowania inflacji na względnie niskim poziomie i początkowo dość szybkiego wzrostu gospodarczym – rzędu 3-4% rocznie. Przeciwnicy tych reform wskazują jednak, że były one związane z drastycznym wzrostem bezrobocia, spadkiem realnych płac większości ludności Chile i pogorszeniem warunków bytowych najbiedniejszych na skutek wstrzymania jakichkolwiek dotacji społecznych. Dane statystyczne z lat 1973-1980 (źródło MFW) pokazują, że dochód narodowy brutto wzrósł w tym czasie łącznie o ok. 35%, przy wzroście bezrobocia z 4,3% do 33%.

W latach 80. polityka gospodarcza Pinocheta stała się nieco bardziej łagodna, przy generalnym utrzymaniu kierunku przemian. Wyjątkiem był krach gospodarczy w roku 1982, spowodowany nieudaną inwazją Argentyny na Falklandy i w konsekwencji spadkiem sprzedaży broni dla dyktatury argentyńskiej. Polityka ta przyniosła obniżenie bezrobocia do poziomu 7,8% w 1990, ale kosztem zupełnej niemal stagnacji gospodarki, gdyż spadek bezrobocia został uzyskany głównie przez sztuczne utrzymywanie niskiego poziomu płac i ochronę rynku wewnętrznego. W latach 1980-1990 wzrost produktu narodowego brutto w przeliczeniu na osobę wyniósł niecały 1%. Prawdziwy skok jakościowy w gospodarce Chile nastąpił dopiero po odejściu od władzy Pinocheta. W latach 1990-2000 wzrost produktu narodowego utrzymywał się stale na poziomie 4-6%, przy jednocześnie niskiej inflacji i stale spadającym bezrobociu. Zwolennicy Pinocheta twierdzą, że było to możliwe dzięki wcześniejszym reformom, które zaowocowały na dobre dopiero po 20 latach, zaś jego przeciwnicy utrzymują, że wzrost ten mógł nastąpić wcześniej, ale był duszony niedemokratycznym systemem rządów, który nadmiernie chronił uprzywilejowane warstwy społeczeństwa i uniemożliwiał w latach 80. dokonanie kolejnych, niezbędnych reform.

Zwalczanie opozycji

Istnieją liczne dowody, że generał Pinochet osobiście kierował krwawymi i brutalnymi represjami przeciw wszelkim przejawom opozycji. Dysydenci, którzy mieli odwagę podnosić głos przeciw Pinochetowi byli sekretnie i bez żadnego sądu mordowani, torturowani lub znikali bez wieści.
Nie wiadomo dokładnie, jaka liczba opozycjonistów została poddana tego rodzaju represjom w trakcie 17 lat rządów Pinocheta. Próby oszacowania tych danych zostały przeprowadzone przez specjalnie do tego celu powołaną parlamentarną Narodową Komisję Prawdy i Pojednania, której przewodniczył senator Raúl Rettig. Według raportu tej komisji, śmierć poniosło 2095 osób, zaś 1102 osoby zostały uznane za “zaginione bez wieści”. Komisja ta zgromadziła też dowody, świadczące o masowym stosowaniu tortur i pozasądowym przetrzymywaniu tysięcy osób przez juntę Pinocheta, nie podała jednak szacunkowej nawet liczby ofiar tych represji.

W 2004 Narodowa Komisja ds. Więźniów Politycznych i Stosowania Tortur przesłuchała 35000 osób, które twierdziły że były więzione bez sądu lub torturowane. Efektem tych przesłuchań był raport ogłoszony przez biskupa Sergio Valecha, w którym uznano że 23856 mężczyzn oraz 3399 kobiet było istotnie poddawanych różnego rodzaju nielegalnym represjom – począwszy od prostego uwięzienia po liczne akty skrajnej przemocy, takie jak gwałty, zmuszanie do uczestniczenia w egzekucjach członków rodziny, systematyczne bicie pałkami elektrycznymi itp.

W styczniu 2005 pod wpływem lektury raportu Valecha, sztab generalny Armii Lądowej oficjalnie przeprosił naród chilijski za dokonane przez oficerów tej armii akty terroru.
Pozostałe rodzaje sił zbrojnych Chile jak dotąd nie zdobyły się na tego rodzaju oświadczenie. Najstarsza z córek Pinocheta – Lucia Pinochet Hiriart, również pod wpływem lektury raportu Valecha, oświadczyła publiczne, że działania aparatu terroru kierowanego przez jej ojca w latach 1973-1990 były aktami “bezprawnego barbarzyństwa”.

Junta Pinocheta posługiwała się również licznymi skrytobójstwami, także poza granicami Chile.
Do najgłośniejszych tego rodzaju spraw należy zamordowanie w 1976 przy pomocy samochodu-pułapki w Waszyngtonie byłego ambasadora Chile Orlando Leteliera oraz dwa lata wcześniej generała Carlosa Pratsa w Buenos Aires, który był poprzednikiem Pinocheta na stanowisku głównodowodzącego Armii Lądowej.

Spotkanie z papieżem

W kwietniu 1987 roku papież Jan Paweł II złożył wizytę w Chile. Przyczyną pielgrzymki, jak określił to papież była to “część duszpasterskiej misji Kościoła”. W czasie tej pielgrzymki papież spotkał się z wiernymi, Pinochetem na prywatnej rozmowie, oraz opozycją demokratyczną. Pinochet zabiegał o wizytę papieża, licząc na legitymizację swojej władzy w oczach narodu, którego większość stanowili katolicy. Jednak papież na spotkaniu z wiernymi na chilijskim stadionie narodowym w Santiago otwarcie skrytykował reżim Pinocheta, domagał się rezygnacji ze stosowania przemocy. Podziękował duchownym za opiekowanie się prześladowanymi. W czasie pielgrzymki jednoznacznie poparł “Wikariat Solidarności”, organizację kościelną dążącą do demokratyzacji Chile, to samo stanowisko zajmowała większość chilijskich duchownych, Kościół katolicki nigdy jednoznacznie ani nie poparł, ani nie potępił reżimu Pinocheta. Podczas jednej ze Mszy św., w której uczestniczył papież, 100-osobowa grupa lewicowych demonstrantów próbowała zakłócić jej przebieg, rozpoczynając zamieszki, które szybko zostały stłumione przez siły porządkowe.

Przywrócenie demokracji

Pierwszy plebiscyt pod rządami junty odbył się 4 stycznia 1978. W warunkach braku istnienia legalnej opozycji, której wszyscy przedstawiciele albo wyjechali z kraju, albo siedzieli w więzieniach, albo już nie żyli, intensywnej, jednostronnej propagandy oraz atmosfery wzmożonego terroru, według oficjalnych wyników 78% obywateli poparło w nim rządy Pinocheta. W drugim plebiscycie, 11 września 1980, przeprowadzonym w podobnej atmosferze 67% głosujących poparło nową konstytucję, na mocy której Pinochet miał rządzić bez wyborów do 1988.

W maju 1983 wciąż nielegalne związki zawodowe i partie opozycyjne zorganizowały serię demonstracji i strajków, które zostały brutalnie stłumione i wywołały kolejną falę terroru.
We wrześniu 1986 doszło do nieudanego zamachu na Pinocheta, zorganizowanego przez członków Manuel Rodríguez Patriotic Front (FPMR), które jednak oficjalna propaganda przypisała nielegalnej partii komunistycznej. Pinochet został w tym zamachu tylko lekko ranny, zginęło natomiast pięciu członków jego ochrony.

W myśl nowej konstytucji w 1988 odbył się kolejny plebiscyt, w którym wyborcy mieli zdecydować o przedłużeniu mandatu prezydenckiego Pinocheta na kolejne 8 lat. Tym razem jednak Trybunał Konstytucyjny który ustala w Chile zasady przeprowadzania wyborów, postanowił, że plebiscyt ten ma się odbyć ściśle według reguł zapisanych w specjalnie przygotowanym Prawie o Zasadach Przeprowadzania Plebiscytów. Według tego prawa kampanię wyborczą wolno było prowadzić wyłącznie w specjalnie do tego przeznaczonych programach wyborczych nadawanych jednocześnie przez wszystkie stacje telewizyjne w kraju, przy czym czas i terminy nadawania spotów wyborczych zwolenników i przeciwników dalszej władzy Pinocheta były precyzyjnie zrównoważone, tak, aby obie strony miały dokładnie taką samą szansę dotarcia ze swoimi argumentami do wyborców. Poza tymi programami wszelkie inne formy prowadzenia kampanii wyborczej zostały zabronione.

Opozycja, pod wodzą Ricardo Lagosa, wykorzystała okazję do maksimum tworząc serię dobrze przygotowanych, utrzymanych w pogodnym nastroju spotów wyborczych, obiecujących stworzenie normalnego, demokratycznego państwa, których jedynym negatywnym elementem było ciągle powtarzane pytanie Lagosa skierowane do Pinocheta – “Gdzie są ci wszyscy, którzy zniknęli?”. Spoty Pinocheta były natomiast utrzymane w ponurym nastroju, a ich głównym motywem było straszenie wyborców “kryptokomunizmem” opozycji i powrotem do chaosu i biedy czasów Allende.

Wyborcy opowiedzieli się w plebiscycie w 55% przeciw kolejnej 8-letniej kadencji prezydenckiej Pinocheta i w 42% za. W efekcie rok później, w 1989, odbyły się normalne wybory prezydenckie z wieloma kandydatami, w których Pinochet, ani członkowie jego junty nie uczestniczyli. Zwycięzcą tych wyborów został Patricio Aylwin, lider partii centro-chrześcijańskiej, uzyskując 52,4% głosów. W 1991 Aylwin powołał do życia komisję do badania indywidualnych losów wszystkich ofiar reżimu, kontynuując jednak wypróbowaną linię polityki ekonomicznej Chile.

Zgodnie z przejściowymi poprawkami do konstytucji, Pinochet pozostał głównodowodzącym Armii do marca 1998. Po tym czasie, zgodnie z zapisami konstytucji z 1980, jako były prezydent, który piastował swoje stanowisko przez więcej niż 6 lat, otrzymał dożywotni, nie podlegający wyborom, fotel senatora, z którym związany jest immunitet polityczny. Immunitet ten skutecznie uniemożliwiał wytoczenie Pinochetowi procesów przez rodziny zamordowanych i “zaginionych bez wieści” członków dawnej opozycji. Sytuację tę zmieniło dopiero aresztowanie Pinocheta w Wielkiej Brytanii.

Aresztowanie w Wielkiej Brytanii

Już po odejściu z aktywnego życia politycznego, jako dożywotni senator, Pinochet stał się bohaterem kolejnego głośnego w świecie wydarzenia politycznego. W 1998 udał się do Londynu w celu poddania się operacji kręgosłupa. Podczas pobytu w Londynie brytyjskie organy ścigania nałożyły na niego areszt domowy. Było to efektem przedstawienia tym władzom wniosku o ekstradycję, wydanego przez hiszpańskiego sędziego Baltazara Garzona w związku z zarzutami zabójstwa, zaginięcia i stosowania tortur wobec 91 obywateli hiszpańskich, argentyńskich i chilijskich. Areszt Pinocheta polegał początkowo na pozostawieniu go pod strażą w szpitalu, gdzie wykonano mu zaplanowaną operację, a następnie wynajęto dla niego dom, w którym nadal pod strażą przechodził rekonwalescencję.

Podstawą prawną aresztowania i rozpoczęcia trwającego 16 miesięcy procesu o ekstradycję, był fakt powołania się sędziego hiszpańskiego - obok ośmiu