Biżuteria information

Michał Mankielewicz (ur. 8 września 1855, zm. 16 maja 1911) jako syn Monkielewicza (imię nieznane) i Anastazji Magnuskiej, był znanym nie tylko w Polsce jubilerem, przedsiębiorcą i mecenasem sztuki. Tak naprawdę jego prawdziwe nazwisko brzmiało Monkielewicz. Zmienił je za młodu - był to czas zaborów rosyjskich – aby uniknąć zsyłki na Syberię.

A oto jak wspomina Michała Mankielewicza Jerzy Leszczyński w swoich „Wspomnieniach teatralnych”:

”W adoracji dla aktorów prym trzymał jubiler Michał Mankielewicz. Sklep jego i biżuteria znane były na giełdach jubilerskich całej Europy. Wytworność i gust pracowni jubilerskiej Mankielewicza, wspaniałe okazy brylantów, szmaragdów, szafirów jednały mu najbogatszą klientelę nie tylko w Warszawie. Rosyjscy bogacze zjeżdżali zaopatrzyć się u „Mankiela” - jak go w skrócie nazywano - w różne kosztowności, by potem złożyć je u stóp wielkiej Pawłowej, Karsawiny czy Preobrażenskiej, rzadziej ofiarowując je swym ślubnym małżonkom.

Mankiel, człowiek zacny, bogaty, o szerokim geście, zasypywał artystów podarkami. Wyjątkową słabość miał do Bolesława Leszczyńskiego będąc jego najżarliwszym wielbicielem. Przy każdej większej roli lub jubileuszu Leszczyńskiego Mankiel występował z królewskim prezentem w formie złotej papierośnicy, złotego zegarka, perły do krawata, spinek do frakowej koszuli i tym podobnych męskich akcesoriów. Mankielewicz nie wyobrażał sobie wieczoru nie spędzonego w ”Rozmaitościach” lub w Operze. Abonował w obu teatrach dwa miejsca, dla siebie i żony. Co dzień musiał choćby na jeden akt wpaść do teatru. On to ofiarował biednemu wówczas Paderewskiemu wspaniałego Bechsteina by mógł ćwiczyć w domu, gdyż skromniutka pensja nauczyciela w szkole Towarzystwa Muzycznego nie pozwalała mu na kupno fortepianu. Paderewski został wkrótce usunięty z tego stanowiska przez dyrektora szkoły, Zygmunta Noskowskiego, świetnego muzyka i kompozytora, ale człowieka zazdrosnego, ambitnego i nie znoszącego przy sobie ludzi zdolnych. ”Paderewski jest pozbawiony talentu” - brzmiał wyrok Noskowskiego. Kto wie, czy bez zacnej pomocy poczciwego Mankiela Paderewski zostałby Paderewskim.

Sławne w Warszawie były śniadanka, na jakie przez lat przeszło dwadzieścia zapraszał Mankiel codziennie swych ulubionych aktorów. Odbywały się te „przedobiadki” w restauracji Millera mieszczącej się pod filarami Teatru Wielkiego(1), z wejściem od ulicy Wierzbowej. Zasiadali z nim przy stole Leszczyński, Wojdasiewicz, Wolski, znani smakosze. O godzinie drugiej, o której przeważnie kończyły się próby w teatrze, Mankielewicz co chwila z niecierpliwością spoglądał na zegarek oczekując uroczych kompanów. I nie było tak bogatego klienta lub nęcącego wysoką ceną obstalunku, by Mankiel tego wszystkiego nie rzucił ujrzawszy przez szybę swych przyjaciół oglądających z udaną powagą piękną wystawę sklepu. Zostawiał brylanty i złoto pod opieką subiektów, a sam, roześmiany i uradowany, wylatywał jak z procy ciągnąc za sobą całe towarzystwo do Millera na pyszną zakąskę zakończoną sakramentalnie butlą Clicquot, po czym każdy oddzielnie udawał się do swego domu na obiad jakby nigdy nic. Nierzadko spotykali się i wieczorem po teatrze. Wtedy kompania się powiększała i zmieniano lokal na sławnego ”Stępka” (Stępkowskiego), przewyższającego nawet Millera doborem oraz wykwintem potraw i napojów.”

Wyroby jubilerskie Mankielewicza do dziś można znaleźć i kupić na wielu giełdach świata, gdzie osiągają wysokie ceny.

Po śmierci Michała Mankielewicza jego pracownię przejęła żona Julia Mankielewiczowa z domu Raczyńska. Interes istniał aż do wybuchu II wojny światowej. Na apel prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego, aby pomimo niemieckiej napaści na Polskę zamanifestować, że Warszawa prowadzi normalne życie, 25 września otworzyła jak co dzień sklep. Tego dnia zginęła podczas bombardowania miasta.

(1) W tym samym skrzydle teatru znajdował się również sklep i pracownia Mankielewicza.

Grób Michała Mankielewicza i jego żony znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Źródło

„Warszawa Naszej Młodości”, praca zbiorowa: Jerzy Leszczyński “Wspomnienia Teatralne”, Państwowe Wydawnictwo „Iskry” 1955 r. Wydanie drugie.

Galicyzmy to zapożyczenia z języka francuskiego.

Okres pojawienia się wyrazów francuskich w polszczyźnie to XVII i XVIII wiek - związane jest to uniwersalnością języka francuskiego oraz z licznymi koneksjami ówczesnej Polski z Francją. Galicyzmy weszły o bieg przede wszystkim warstw wyższych: arystokracji i szlachty: nie tylko wplatano słowa i wyrażenia w zdanie, prowadzono nawet całe rozmowy w języku francuskim.

Ze względu na docelową grupę społeczną nowe wyrazy dotyczyły głównie życia dworskiego, tańców i rozrywek np.: amant, awangarda, batalia, fryzjer, gorset, kokietka, mariaż czy peruka. Inne francuskie wyrazy, które zadomowiły się w polszczyźnie to np. rendez-vous, vis-à-vis, à propos, déjà vu, adres, biżuteria czy parasol.

Bransoletka żelowa (ang. gel bracelet lub jelly bracelet), typ taniej biżuterii wykonanej z tworzywa sztucznego, przeznaczonej do noszenia na nadgarstku.

Bransoletki żelowe stały się popularne w Ameryce i Europie Zachodniej począwszy od lat 80. XX wieku. Produkowane są w szerokiej gamie kolorów. Noszący je identyfikują się z konkretnymi organizacjami i kampaniami np. charytatywnymi lub politycznymi.

Historia

Pierwszy raz bransoletki żelowe użyte były w kampanii Live Strong (pol. Żyj Mocno) prowadzonej przez fundację amerykańskiego kolarza Lance Armstronga. Wybrany przez autorów kampanii kolor bransoletki - żółty – miał byś nawiązaniem do koloru koszulki sportowca w czasie Tour de France. W popularyzację bransoletek Livestrong w maju 2004 zaangażował się koncern Nike - tzw. Yellow Livestrong wristband Joanna Biszewska, Jakiego koloru jest twoja bransoletka?, w: www.networkpl.com, 13 czerwca 2007.. Celem kampanii było wsparcie badań mających na celu walkę z rakiem.

Miejska legenda

Ze względu na wzrost popularności bransoletek żelowych w roku 2003, stały się one przedmiotem miejskiej legendy, która widziała w nich bransoletki erotyczne. Ich popularność miała być wiązana z rolą jaką odgrywały w swego rodzaju grze erotycznej. Jak powiadano, dziewczyny noszące bransoletki żelowe, miały zgadzać się na gry zmysłowe z kimś, komu udało się zdjąć je z ich ręki. Typ przyzwolenia na lubieżne zachwanie miał zależeć od koloru bransoletki, od przyjacielskiego uścisku, poprzez pocałunek, aż po rzeczywiste stosunki płciowe Youngsters signal sexual availability with jelly bracelets, w: www.snopes.com, 13 czerwca 2007.. W październiku 2003 pogłoski były na tyle rozpowszechnione w Gainesville na Florydzie, iż dyrektor Alachua Elementary School zabronił ich noszenia. Podobne decyzje podjęli dyrektorzy innych szkół. Zaobserwowano swego rodzaju moralną panikę. Z powodu miejskiej legendy bransoletki żelowe są przez niektórych Amerykanów nazywane sex bransoletkami.

Kolory i ich znaczenie

Niezliczona ilość żelowych bransoletek była i jest używana w setkach kampanii na całym świecie. Na niektórych bransoletkach tłoczone są specjalne napisy. Przykłady:

• Biała z napisem DLACZEGO - Organizacja Rodziców po stracie dziecka oraz rodziców Dzieci Chorych Bransoletka, w: www.dlaczego.org.pl, 13 czerwca 2007.,
• Turkusowa z napisem POKOLENIE JP II - Fundacja Pokolenie JP II Przesłanie, w: www.pokolenie-jp2.com, 13 czerwca 2007.,

Przypisy

Fiodor Pietrowicz Denisow (ros. Фёдор Петрович Денисов) (ur. 1738 – zm. 1803Spotyka się także datę śmierci 1811), hrabia, generał-major rosyjskiej
kawalerii.

Odznaczył się w czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1768-1774 przeprowadzając serię śmiałych manewrów zaczepnych. Uczestnik wojny rosyjsko-szwedzkiej 1788-1790. W czasie insurekcji kościuszkowskiej dowodził korpusem rosyjskim operującym w Małopolsce. Dowodził rosyjskim lewym skrzydłem w bitwie pod Racławicami.

Gagat (Jet, Dżet) - bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie.
Nazwa pochodzi od rzymskiej nazwy miasta i rzeki Gagas w starożytnej Licji (Likji) w Azji Mniejszej (dzisiaj Turcja), gdzie po raz pierwszy znaleziono gagat (gr. lithos gagates = kamień z Gagas).

Właściwości

Układ krystalograficzny – amorficzny (bezpostaciowy)
Barwa – czarny, brunatny
Rysa – czarnobrunatna
Połysk – matowy; szklisty po oszlifowaniu
Twardość w skali Mohsa – 3-4
Gęstość – 1,30-1,35 g/cm³
Łupliwość – brak
Przełam – muszlowy

Często zawiera domieszki takie jak: żelazo, siarka, chlor, glin, miedź, nikiel, potas, sód.

Jest substancją miękką, strugalną, kruchą, nieprzezroczystą o głębokiej czarnej barwie, lekką. Czasami wykazuje wyraźną podzielność, zgodną z pierwotną orientacja słojów drewna.
Gagat jest łatwopalny , przy spalaniu wydziela charakterystyczny zapach. Podobnie jak bursztyn wykazuje właściwości elektrostatyczne, dlatego często nazywa się go „czarnym bursztynem”.

Występowanie

Gagat powstał z uwęglenia drzew z rodziny araukarii, które powszechnie rosły w Europie przed 180 milionami lat (w jurze). Powstał w środowisku wodnym, bez dostępu tlenu. Ostatecznie ukształtował się pod ciśnieniem warstw skalnych.
W postaci niewielkich węglistych wkładek występuje w skałach osadowych.

Miejsca występowania:
Występuje w Wielkiej Brytanii - hrabstwo Yorkshire, okolice Whitby, USA – Wayne w Utah , Francji - Sainte- Colombesur- l’Hers w Aude, Niemczech. Także w Kanadzie, Turcji, Indiach, Chinach, Portugalii.

W Polsce (rezerwat przyrody Gagaty Sołtykowskie), spotykany w osadach jurajskich k.Opoczna (Odrowąż) i w rejonie świętokrzyskim między Ostrowcem Świętokrzyskim a Skarżyskiem-Kamienną.

Zastosowanie

Ma znaczenie kolekcjonerskie, od dawna stosowany do wyrobu biżuterii żałobnej. Ozdoby takie często nazywa się dżetami (jet - angielska nazwa gagatu).
Daje się łatwo polerować, obrabia się ręcznie.

Zobacz też

• przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa
• węgiel
• węgiel brunatny

Bibliografia:

• Podręczny Leksykon Przyrodniczy - Minerały i kamienie szlachetne
• Atlas mineralogii
• Leksykon Przyrodniczy -Minerały
• R.Hochleitner - Minerały i kryształy
• W.Heflik, L.Natkaniec – Nowak – Minerały Polski

Michał Mankielewicz (ur. 8 września 1855, zm. 16 maja 1911) jako syn Monkielewicza (imię nieznane) i Anastazji Magnuskiej, był znanym nie tylko w Polsce jubilerem, przedsiębiorcą i mecenasem sztuki. Tak naprawdę jego prawdziwe nazwisko brzmiało Monkielewicz. Zmienił je za młodu - był to czas zaborów rosyjskich – aby uniknąć zsyłki na Syberię.

A oto jak wspomina Michała Mankielewicza Jerzy Leszczyński w swoich „Wspomnieniach teatralnych”:

”W adoracji dla aktorów prym trzymał jubiler Michał Mankielewicz. Sklep jego i biżuteria znane były na giełdach jubilerskich całej Europy. Wytworność i gust pracowni jubilerskiej Mankielewicza, wspaniałe okazy brylantów, szmaragdów, szafirów jednały mu najbogatszą klientelę nie tylko w Warszawie. Rosyjscy bogacze zjeżdżali zaopatrzyć się u „Mankiela” - jak go w skrócie nazywano - w różne kosztowności, by potem złożyć je u stóp wielkiej Pawłowej, Karsawiny czy Preobrażenskiej, rzadziej ofiarowując je swym ślubnym małżonkom.

Mankiel, człowiek zacny, bogaty, o szerokim geście, zasypywał artystów podarkami. Wyjątkową słabość miał do Bolesława Leszczyńskiego będąc jego najżarliwszym wielbicielem. Przy każdej większej roli lub jubileuszu Leszczyńskiego Mankiel występował z królewskim prezentem w formie złotej papierośnicy, złotego zegarka, perły do krawata, spinek do frakowej koszuli i tym podobnych męskich akcesoriów. Mankielewicz nie wyobrażał sobie wieczoru nie spędzonego w ”Rozmaitościach” lub w Operze. Abonował w obu teatrach dwa miejsca, dla siebie i żony. Co dzień musiał choćby na jeden akt wpaść do teatru. On to ofiarował biednemu wówczas Paderewskiemu wspaniałego Bechsteina by mógł ćwiczyć w domu, gdyż skromniutka pensja nauczyciela w szkole Towarzystwa Muzycznego nie pozwalała mu na kupno fortepianu. Paderewski został wkrótce usunięty z tego stanowiska przez dyrektora szkoły, Zygmunta Noskowskiego, świetnego muzyka i kompozytora, ale człowieka zazdrosnego, ambitnego i nie znoszącego przy sobie ludzi zdolnych. ”Paderewski jest pozbawiony talentu” - brzmiał wyrok Noskowskiego. Kto wie, czy bez zacnej pomocy poczciwego Mankiela Paderewski zostałby Paderewskim.

Sławne w Warszawie były śniadanka, na jakie przez lat przeszło dwadzieścia zapraszał Mankiel codziennie swych ulubionych aktorów. Odbywały się te „przedobiadki” w restauracji Millera mieszczącej się pod filarami Teatru Wielkiego(1), z wejściem od ulicy Wierzbowej. Zasiadali z nim przy stole Leszczyński, Wojdasiewicz, Wolski, znani smakosze. O godzinie drugiej, o której przeważnie kończyły się próby w teatrze, Mankielewicz co chwila z niecierpliwością spoglądał na zegarek oczekując uroczych kompanów. I nie było tak bogatego klienta lub nęcącego wysoką ceną obstalunku, by Mankiel tego wszystkiego nie rzucił ujrzawszy przez szybę swych przyjaciół oglądających z udaną powagą piękną wystawę sklepu. Zostawiał brylanty i złoto pod opieką subiektów, a sam, roześmiany i uradowany, wylatywał jak z procy ciągnąc za sobą całe towarzystwo do Millera na pyszną zakąskę zakończoną sakramentalnie butlą Clicquot, po czym każdy oddzielnie udawał się do swego domu na obiad jakby nigdy nic. Nierzadko spotykali się i wieczorem po teatrze. Wtedy kompania się powiększała i zmieniano lokal na sławnego ”Stępka” (Stępkowskiego), przewyższającego nawet Millera doborem oraz wykwintem potraw i napojów.”

Wyroby jubilerskie Mankielewicza do dziś można znaleźć i kupić na wielu giełdach świata, gdzie osiągają wysokie ceny.

Po śmierci Michała Mankielewicza jego pracownię przejęła żona Julia Mankielewiczowa z domu Raczyńska. Interes istniał aż do wybuchu II wojny światowej. Na apel prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego, aby pomimo niemieckiej napaści na Polskę zamanifestować, że Warszawa prowadzi normalne życie, 25 września otworzyła jak co dzień sklep. Tego dnia zginęła podczas bombardowania miasta.

(1) W tym samym skrzydle teatru znajdował się również sklep i pracownia Mankielewicza.

Grób Michała Mankielewicza i jego żony znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Źródło

„Warszawa Naszej Młodości”, praca zbiorowa: Jerzy Leszczyński “Wspomnienia Teatralne”, Państwowe Wydawnictwo „Iskry” 1955 r. Wydanie drugie.

• pierścień – rodzaj biżuterii,
• pierścień – termin w mechanice,
• pierścień – element rozgrywki w grach z serii Sonic the Hedgehog;

matematyka

• pierścień – struktura algebraiczna o dwóch działaniach dwuargumentowych,
  
• pierścień kołowy – zbiór punktów płaszczyzny;

astronomia

• Pierścień – mgławica planetarna,
• pierścienie planetarne – rozproszone satelity niektórych planet;

chemia

• pierścień atomów – układ atomów połączonych w zamkniętą pętlę,
• pierścień aromatyczny – rodzaj pierścienia atomów, cecha charakterystyczna węglowodorów aromatycznych,
• pierścień skondensowany – układ pierścieni atomów.

Sagem my400X - jest to telefon nowej generacji z wbudowanym aparatem i kamerą. Telefon posiada między innymi IrDA, Wap, Java. Ma duży kolorowy wyświetlacz o wymiarach 128×160.

Dane techniczne

Bateria

• Typ baterii: litowo-jonowa
• Czas rozmów: 240 min.
• Maksymalny czas czuwania: 350 godz

Dane ogólne telefonu

• Producent: Sagem
• Model: my400x
• Waga: 85 g.
• Wymiary(mm): 105×46x14
• Antena: wewnętrzna
• Dostępna pamięć: 3,2MB

Transmisja danych

• Transmisja danych i faksów: tak
• Wbudowany modem: tak
• GPRS: tak (Class 10)
• HSCSD: nie
• EDGE: nie
• Sposób połączenia z urządzeniami zewnętrznymi: USB, IrDA

Wyświetlacz

• Kolorowy wyświetlacz: tak
• Rodzaj wyświetlacza: CSTN
• Rozdzielczość wyświetlacza: 128×160
• liczba kolorów: 65000
• liczba linii tekstu na wyświetlaczu: maksymalnie 8

Spis telefonów

• liczba wpisów do książki telefonicznej: 500
• Podział książki na grupy: nie
• Rozbudowana książka adresowa: tak
• Kopiowanie numerów telefon-Sim: tak

Multimedia

• Aparat fotograficzny: tak
• Rozdzielczość zdjęć: 640×480 (VGA)
• Możliwość nagrywania filmów: tak
• Obsługiwane formaty grafiki: jpg, gif, bmp, png, 3gp
• Obsługiwane formaty dźwięku: amr, wav, mid, imy
• JAVA: tak

Moire - fikcyjna postać z “Kronik Amberu” Rogera Zelaznego. Władczyni podwodnego miasta Rebmy.

Ma włosy koloru szmaragdu przetykane srebrem i ogromne oczy koloru nefrytu. Opis ukazuje ją ubraną w niebieskie, łuskowe spodnie ze srebrnym paskiem. Atrybutem władzy było berło z różowego korala.

Lubiła biżuterię: na czole nosiła obręcz z białego złota, na szyi naszyjnik z szafirem, a na każdym palcu u ręki miała pierścień z kamieniem w innym odcieniu błękitu.

Moire miała córkę Morganthe, którą uwiódł Random. W miesiąc po tym Morganthe powróciła do Rebmy. Była w ciąży. Urodziła syna Martina. W kilka miesięcy po porodzie popełniła samobójstwo. Z tego powodu Moire nienawidziła Randoma, toteż ukarała go przymuszając do małżeństawa z niewidomą kobietą o imieniu Vialle. Random zobowiązany był pozostać z nią w Rebmie przez rok.

Zobacz też: Amber (świat), Amber (miasto), Rebma

Prątniczki (łac. staminodia, ang. staminodium) – znajdujące się w kwiatach u niektórych gatunków roślin płonne pręciki, które nie mają pylników i nie wytwarzają pyłku. Spełniać mogą natomiast inne funkcje. Np. u piwonii upodabniają się one do płatków korony, pełniąc rolę powabni dla owadów zapylających kwiaty. Podobną funkcję spełniają u powojnika (Clematis), tworząc wewnątrz korony ozdobny pierścień prątniczek. Niektóre z uprawianych odmian ozdobnych powojnka kwiecistego (Clematis florida) mają wszystkie pręciki przeksztalcone w ozdobne prątniczki. U niektórych gatunków w rodzinie jaskrowatych prątniczki pełnią funkcję miodników. U tawułowych (podrodzina różowatych) prątniczki zrastając się tworzą czerwony pierścień oddzielający pręciki od słupków. U urdzika karpackiego drobne, łuskowate prątniczki występują pomiędzy normalnymi, płodnymi pręcikami.

Pielęgnacja pereł

Ponieważ konchiolina jest substancja organiczną, nie jest materiałem trwałym. Łatwo podlega zmianom i rozkładowi. Pod wpływem wilgoci pęcznieje, podczas większej suszy ulega wysychaniu, kruszeje i rozpada się. Perły zatem „starzeją się” i mają ograniczoną długość życia. “Starzenie się” pereł można podzielić na następujące etapy:

• najpierw stają się matowe
• następnie ujawniają się spękania,
• zaczynają się łuszczyć, aż wreszcie
• rozsypują się.

Na często i długo noszonych perłach mogą powstać deformacje i odchylenia od ich pierwotnej formy. Szkodzą im zarówno susza jak i znaczna wilgotność. Perły są również wrażliwe na kwasy, pot wydzielany przez skórę ( kwaśny odczyn), kosmetyki, lakier do włosów.
Nawet przy ostrożnym obchodzeniu się z nimi na skutek rozkładu konchioliny tracą piękny blask. Usunięcie zewnętrznej warstewki nie zawsze daje pożądane rezultaty zwłaszcza gdy rozkład dotknął warstw głębiej leżących.
Gwarancja na określoną długość życia perły nie jest możliwa; szacunki podają średnio 100 – 150 lat. Jednak istnieją perły, które mają kilkaset lat i prezentują się doskonale. Perły mające wiele lat ciemnieją, przybierając barwę stalowoszarą. Próby przywrócenia barwy za pomocą naświetlania nie dały żadnych rezultatów.
Perły znajdowane w starych grobowcach rozpadały się przy dotknięciu, nieraz pozostawał po nich ślad w postaci brunatnego proszku.
Z pewnością do dłuższego użytkowania pięknych pereł przyczynia się staranna ich pielęgnacja.

Regularna kontrola i pielęgnacja w specjalistycznym zakładzie może przedłużyć życie pereł.

Ponieważ perły mają niewielką twardość powinno się je nosić i przechowywać w takich warunkach, żeby ich powierzchnia nigdy nie stykała się z metalem.

Bibliografia:

• K. Maślankiewicz – Kamienie szlachetne – Wyd. Geologiczne - 1982r.
• N.Sobczak – Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych – Wyd. Alfa - 1986r.
• W.Schuman – Kamienie szlachetne i ozdobne – Wyd. „Alma –Press” - 2004r.

Zobacz też:

perła, perły hodowlane, macica perłowa, perły słodkowodne, Zastosowanie i ocena pereł, Odróżnianie pereł od ich imitacji, Odróżnianie pereł naturalnych od hodowlanych,imitacje kamieni.

Unia

Trzech Narodów (łac. Unio Trium Nationum) - pakt zawarty w Kápolna 16 września 1437 pomiędzy węgierską szlachtą a przywódcami Szeklerów i Sasów, zamieszkującymi Siedmiogród, w odpowiedzi na trwające powstanie chłopskie. Z porozumienia wyłączono rumuńskich chłopów (Wołochów). Ustalono wysokość obciążeń na rzecz armii oraz obowiązek wzajemnej pomocy w razie zagrożenia, potwierdzono też przywileje wolnych narodów, zwalniające od pozostałych obciążeń feudalnych, w tym dziesięciny na rzecz kościoła.

Terminem sztuka starożytnego Rzymu określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w Rzymie – mieście nad Tybrem oraz całym państwie złożonym z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od VI w. p.n.e. do końca IV w., czyli momentu podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie.

Najstarszy okres rozwoju sztuki starożytnego Rzymu związany jest z panowaniem królów etruskich i trwał aż do najazdu Galów na Rzym w 390 p.n.e., czyli pierwszych dwóch stuleci republiki. Z tym okresem związane jest przekształcenie osady w miasto, budowa kanału odwadniającego Cloaca Maxima, wytyczenie ulic i placów (powstało Forum Romanum). Powstały najstarsze budowle, np. świątynia Jowisza Kapitolińskiego.

Po zniszczeniach spowodowanych najazdem Galów, miasto zaczęło się odbudowywać w połowie IV w. p.n.e. Rzymianie przejęli od Etrusków wiele umiejętności związanych z architekturą oraz technikę odlewania rzeźb w brązie. Posągi pochodzące z tego okresu to naturalnej wielkości statuy bohaterów, przywódców ubranych w togi lub zbroje. Posągi bogów wykonywane były w podobnym stylu ale jako materiału używano wypalanej gliny.

Malarstwo to pejzaże przedstawiające podbite miasta malowane na planszach niesionych podczas pochodów triumfalnych.

Duży skok w rozwoju sztuki rzymskiej nastąpił po podboju Grecji i napływie sporej ilości dzieł sztuki z tego obszaru. Sztuka rzymska narodziła się wtedy po raz drugi, tym razem pod wpływem zwyciężonych.

Rzemiosło rzymskie w dużej mierze rozwijało się pod wpływem wzorców greckich. Rozwijający się wyrób naczyń z gliny i srebra związany był przede wszystkim z zapotrzebowaniem dworu, szczególny rozkwit tych dziedzin sztuki nastąpił za czasów sprawowania rządów przez Augusta i Tyberiusza. Naczynia zdobiono reliefowym wzorem o motywach mitologicznych i historycznych. Naczynia ze srebra były wykonywane z podwójnej cienkiej blachy. Wewnętrzna część naczyń była gładka a zewnętrzną zdobił wzór wykonany przy pomocy wytłaczania na matrycach.

Najpopularniejsze były naczynia z gliny. Z surowca tego produkowano już w III w. p.n.e. Były to wyroby z czarną polewą, wykonywane w północnej części Italii. Ich produkcja zanikła pod koniec II w. p.n.e., w połowie I w. p.n.e. pojawiły się naczynia z jasnoczerwonej gliny, również z błyszczącą polewą. Produkowane były przede wszystkim w południowej części półwyspu. Naczynia, kielichy, miski, talerze, zdobione były wypukłymi wzorami roślinnymi lub figuralnymi o tematyce mitologicznej. Wzory wyciskane były na matrycach o wklęsłych wzorach na kole garncarskim. Była to tzw. ceramika aretyńska (nazwa pochodzi od miasta Arezzo, jednego z ośrodków produkcji tej ceramiki). Również w prowincjonalnych ośrodkach produkowano wyroby ceramiczne. Różniły się one od ceramiki aretyńskiej rodzajem gliny i technologią wykonania. Wyroby te znane są jako terra sigillata, od stempli firmowych warsztatów, którymi były sygnowane.

W cesarstwie rzymskim produkowano także gemmy o wzorach wklęsłych (intaglio) i wypukłych (kamee). Do ich produkcji używano półszlachetnych kamieni (np. krwawnik, granat, akwamaryn, agat). Umiejętność ich wykonania Rzymianie przejęli od Greków. Początkowo (w okresie republiki) produkowano gemmy wklęsłe używane do wyrobu pierścieni (służących jako pieczęcie) oraz amuletów. Za Augusta rozwinęła się produkcja gemm o wzorach wypukłych, służąca jako ozdoba sprzętów oraz biżuteria. Pojawiły się kamee z wizerunkiem cesarza oraz wyroby o znacznych rozmiarach z ozdobą w postaci reliefów historycznych. Oprócz kamei z kamieni wykonywano też wyroby imitujące je. Były one wykonywane w dwubarwnym szkle. Na warstwę spodnią używano przeźroczystego szkła, wierzchnią, rzeźbioną, wykonywano w szkle białym. Podobną technikę zastosowano już w okresie hellenistycznym do produkcji naczyń. Wyroby tego typu powstawały także w cesarstwie rzymskim. Do bardziej znanych znalezisk tego typu należy tzw. Waza Portland. Jest to amfora odnaleziona w XVI w. w sarkofagu. Na szafirowym tle wygrawerowane są w białym szkle sceny figuralne. Waza znajduje się w zbiorach Muzeum Brytyjskiego w Londynie.

Najlepiej zachowanymi przykładami malarstwa są freski zdobiące domy zasypanych popiołem po wybuchu Wezuwiusza w Pompejach. Pozwalają one na poznanie rozwoju tej gałęzi sztuki od połowy II w. p.n.e. do 79 r. Malarstwo okresu cesarstwa jest właściwie nieznane. Zachowały się nieliczne przykłady fresków z II w. wykonanych w grobowcach oraz kilka przykładów z III w. zdobień wnętrz mieszkalnych odnalezionych w Rzymie i Ostii. Na tej podstawie można wyrokować, że panowały w tym okresie dwa style: iluzjonistyczny i późnorzymski. Pierwszy to obrazy postaci z pejzażem lub elementami architektonicznymi w tle. Drugi styl reprezentowany jest przez malarstwo figuralne na neutralnym tle w obramowanych czerwonymi pasami polach.

Zobacz też:

• architektura starożytnego Rzymu
• malarstwo pompejańskie
• przegląd zagadnień z zakresu historii starożytnej
• rzeźba starożytnego Rzymu
• sztuka etruska

Bolszaja Bliznica – kurhan na Półwyspie Tamańskim, 8 km na południe od ruin starożytnego miasta greckiego Fanagorii, z IV wieku p.n.e..

Jego zachowana wysokość to 15 m, obwód – 340 m. Pod nasypem odsłonięto 3 grobowce kamienne, 2 mogiły płytowe i kilka pochówków kremacyjnych. W jednym z grobowców ściany zdobią malowidła o tematyce roślinnej, na zworniku kopuły namalowano przedstawienie Demeter, utrzymane w stylu greckim. W innym grobowcu, w sarkofagu z drewna cyprysowego, z aplikacjami z kości słoniowej i elementami rzeźbionymi, spoczywała kapłanka w złotym kalatosie na głowie, zdobionym reliefem przedstawiającym scenę mitycznej bitwy, z bogatą biżuterią, m.in. złotym naszyjnikiem z amforkami. Znaleziono tam również 26 figurek terakotowych związanych z kultem Demeter. Wszystkie wyroby przypisuje sie greckim lub bosporskim mistrzom, a wykonane były w duchu greckiej sztuki późnego okresu klasycznego.

Całą nekropolę łączy się z przedstawicielami rodu miejscowej arystokracji bosporańskiej (lub Syndów), związanej z kultem Demeter.

Prace wykopaliskowe w kurhanie rozpoczęły się w 1864 i były wielokrotnie wznawiane. Znaleziska z kurhanu Bolszaja Bliznica przechowywane są obecnie w petersburskim Ermitażu.

Bibliografia

• Praca zbiorowa - „Encyklopedia sztuki starożytnej”, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 126, ISBN PWN 83-01-12466-0, ISBN WaiF 83-221-0684-X

Linki zewnętrzne

• Skarby z kurhanu Bolszaja Bliznica

Hugo Häring (ur. 22 maja 1882 w Biberach an der Riß, zm. 17 maja 1958 w Göppingen) - niemiecki architekt modernistyczny, przedstawiciel ekspresjonizmu i prekursor funkcjonalizmu organicznego.

Główne dzieła

• posiadłość Garkau w Ostholstein koło Lubeki, 1922-1928
• budynki na osiedlu Onkel-Toms-Hütte w Berlinie, 1926-1927
  
• osiedle Ring, część Siemensstadt w Berlinie, 1929-1930
• budynek wzdłuż Prinzenallee w Berlinie, 1929-1931

Bolszaja Bliznica – kurhan na Półwyspie Tamańskim, 8 km na południe od ruin starożytnego miasta greckiego Fanagorii, z IV wieku p.n.e..

Jego zachowana wysokość to 15 m, obwód – 340 m. Pod nasypem odsłonięto 3 grobowce kamienne, 2 mogiły płytowe i kilka pochówków kremacyjnych. W jednym z grobowców ściany zdobią malowidła o tematyce roślinnej, na zworniku kopuły namalowano przedstawienie Demeter, utrzymane w stylu greckim. W innym grobowcu, w sarkofagu z drewna cyprysowego, z aplikacjami z kości słoniowej i elementami rzeźbionymi, spoczywała kapłanka w złotym kalatosie na głowie, zdobionym reliefem przedstawiającym scenę mitycznej bitwy, z bogatą biżuterią, m.in. złotym naszyjnikiem z amforkami. Znaleziono tam również 26 figurek terakotowych związanych z kultem Demeter. Wszystkie wyroby przypisuje sie greckim lub bosporskim mistrzom, a wykonane były w duchu greckiej sztuki późnego okresu klasycznego.

Całą nekropolę łączy się z przedstawicielami rodu miejscowej arystokracji bosporańskiej (lub Syndów), związanej z kultem Demeter.

Prace wykopaliskowe w kurhanie rozpoczęły się w 1864 i były wielokrotnie wznawiane. Znaleziska z kurhanu Bolszaja Bliznica przechowywane są obecnie w petersburskim Ermitażu.

Bibliografia

• Praca zbiorowa - „Encyklopedia sztuki starożytnej”, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 126, ISBN PWN 83-01-12466-0, ISBN WaiF 83-221-0684-X

Linki zewnętrzne

• Skarby z kurhanu Bolszaja Bliznica

Endless Online jest grą typu MMORPG obsadzoną w realiach średniowiecza i świata fantasy. Cechą szczególną gry jest jej niecodzienny, izometryczny sposób przedstawienia świata. Gra jest dość popularna w Polsce, ma także niskie wymagania sprzętowe, co znacznie zwiększa grono osób chętnych do rozgrywki.

Świat gry

Tworzenie postaci przebiega szybko, naszym celem jest jedynie wybranie pseudonimu, płci, koloru skóry oraz modelu i koloru włosów postaci. Podobnie jak w wielu innych grach tego rodzaju, pierwsze kroki stawiamy na wyspie początkujących - wraz ze zdobyciem pierwszego poziomu możemy przenieść się do prawdziwego świata. W wielu miastach kupić możemy mikstury czy też wartościowe uzbrojenie. Możemy jednak wybrać tańszą drogę i przedmioty zakupić od graczy czy też liczyć na szczęście i znalezienie ekwipunku w zwłokach zabitego potwora.

Postacie

Zabawę w Endless Online zaczynamy jako Pesant (ang. chłop/ka). Wraz ze zdobyciem pierwszego poziomu możemy wybrać jedną z profesji:

• Warrior - ang. wojownik, postać o niezwykłej sile, używająca mieczy i toporów
• Magician - ang. mag, postać rzucająca czary dystansowe
• Archer - ang. łucznik, postać strzelająca z łuku lub kuszy, zadająca duże obrażenia
• Rogue - ang. złodziej, postać o niskiej pozycji społecznej
• Priest - ang. ksiądz, postać najbardziej pożądana, gdyż potrafi leczyć nie tylko siebie, ale i innych graczy

Warto wspomnieć, iż obecnie profesję możemy w każdej chwili zmienić - na razie nie wiadomo, czy jest to tylko bug w grze.

Potwory

W Endless Online występuje wiele rodzajów potworów, których zabicie dodaje nam punktów doświadczenia. Z potworów dosyć często wypadają pieniądze, uzbrojenie lub inne przedmioty, np. kozi róg, które sprzedać możemy czarownicy w mieście.

Craft

Jeżeli nie mamy wystarczającej ilości pieniędzy, aby nabyć przedmiot w sklepie, możemy wykorzystać tzw. craft (ang. rękodzieło). Wtedy wystarczy, iż zdobędziemy i przyniesiemy do sprzedawcy dane przedmioty, a on w zamian utworzy nam przedmiot. W ten sposób najprościej zdobyć początkowy sztylet, przynosząc sprzedawcy dwa kozie rogi.

Wyposażenie

Endless Online charakteryzuje się mnogością przedmiotów, jakie możemy na siebie założyć:

• Miecze
• Topory
• Łuki
• Kusze
• Laski
• Rękawice
• Pierścienie
• Obrączki
• Pasy
• Szaty
• Spodnie
• Buty
• Maski
• Hełmy

Umiejętności

W grze dostępne są tzw. skille (umiejętności). Część z nich, jak np. leczenie samego siebie, jest dostępna dla wszystkich klas. Niektóre jednak wymagają określonej profesji, a także wysokich statystyk. Warto wspomnieć, iż każdą nową umiejętność należy zdobyć (wiąże się to z utratą części pieniędzy). Co poziom otrzymujemy 4 punkty skilli do rozdania, możemy więc rozwijać dowolne, wybrane tylko przez nas skille. Obecnie dla graczy dostępne są następujące umiejętności:

• Heal Self - leczy samego siebie
• Small Heal - słabe leczenie
• Medium Heal - przeciętne leczenie
• Group Heal - grupowe leczenie
• Large Heal - ogromne leczenie, dodaje bardzo dużo punktów życia
• Magic Shield - magiczna tarcza
• Small Thunder - mały piorun atakujący przeciwnika
• Small Fire - krąg ognia atakujący przeciwnika
• Fire Ball - spadająca z nieba kula ognia uszkadzająca potwora
• Energy Ball - kula energii uderzająca w potwora
• Boulders - kamienie spadające na potwora, czar bardzo silny

Serwery gry

Docelowo każdy z graczy umieszczany jest na serwerze głównym gry. Ma on tylko jeden kanał, tak więc wszyscy gracze online widzą się nawzajem. Istnieje również serwer testowy, na którym liczba graczy jest znacznie niższa.

Krytyka

Grze zarzuca się, iż nie posiada prawdziwego systemu PvP, a tzw. lagi występują bardzo często, co przeszkadza w zabawie.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona gry

Mall Tycoon – symulacyjno-strategiczna gra komputerowa, wyprodukowana przez Holistic Design i wydana przez Take-Two Interactive, w której musimy wybudować i utrzymać centrum handlowe.

Fabuła

Zaczynamy z kapitałem 150 tys. dolarów. Mamy trzy miejsca do wyboru, ustalamy klientelę (wiek, finanse, środek transportu) oraz poziom przestępczości.

Najpierw trzeba takie centrum wybudować – w różnego kształtu i wielkości pomieszczeniach rozstawiamy (wynajmujemy) sklepy – pogrupowane są tematycznie – odzież, żywność, hobby, sport, usługi itp. Mamy też do dyspozycji gadżety w postaci kiosków, ławeczek, telefonów, kwiatów, fontann, rzeźb itp.

Głównym celem jest utrzymanie centrum, więc należy zadbać o klientów – poprzez reklamę w prasie, telewizji lub na billboardach (później również poprzez wybudowanie atrium). Można “podejrzeć” każdego klienta, zbadać jego współczynnik zadowolenia czy ilość pieniędzy, którą może wydać.

Należy też zainwestować w personel centrum. Potrzebne są np. osoby do sprzątania, których trzeba nauczyć np. wyrzucania śmieci z koszy czy obsługiwania mopa (za opłatą). Przy przestępczości trzeba wynająć ochronę, można także zatrudnić łapacza psów, majstra, kŧóry zajmie się popsutymi telefonami i bankomatami (wtedy nie trzeba zatrudniać strażaka), ogrodnika, projektanta wnętrz i wielu innych.

Ważnymi osobami, których należy zatrudnić, są menadżer centrum handlowego i menadżer do sprzedaży detalicznej. Pierwszy inwestuje w centrum, robi wszystko, by przyciągnąć klientów: urządza wesołe miasteczko, kino, bank, arkadę gier czy świetnie prosperujące restauracje. Za te rzeczy nie otrzymujemy pieniędzy, to ma jedynie przyciągać klientów.

Natomiast menadżer sprzedaży detalicznej poszerza nam sieć handlową. Odpowiednio zainwestowane pieniądze zwracają nam się w sklepach z biżuterią, odzieżą skórzaną, salonach SPA i innych.

Pieniądze otrzymujemy z wynajmu powierzchni handlowej, a także dzięki procentowi dochodu z poszczególnych sklepów. Obie opcje możemy regulować.

Po sukcesie gry zostały wydane kontynuacje o nazwie Mall Tycoon 2 (2003) i Mall Tycoon 3 (2005).

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona gry

Pierwsza dynastia z Ur - panowała w latach ok. 2500-2400 p.n.e. Wspomina o niej sumeryjska lista królów. Czasy sprawowania władzy przez znanych z inskrypcji jej przedstawicieli Mesannepaddę, Aannepaddę i Meskiagannę charakteryzują się okresem świetności politycznej, gospodarczej i kulturalnej Sumeru. W archeologii rządy tej dynastii nazywane są okresem wczesnodynastycznym. Były to jednak czasy niespokojne, bowiem władcy ensi poszczególnych miast-państw po objęciu rządów w rodzinnym ośrodku zaczęli dążyć do zapewnienia sobie hegemonii nad całym krajem. Powodowało to ciągłe wojny i powstawanie najczęściej krótkich dynastii, znanych z listy królów. Z zachowanych inskrypcji wiadomo, że Mesannepadda podbił Kisz i Uruk.

Najważniejsze pomniki z tego okresu wiążą się z tzw. grobami królewskimi z Ur. Trudno jest ustalić datę ich powstania. Z tego powodu niektórzy badacze wysuwają tezy, że zostały wzniesione tuż przed I dynastią z Ur. Są one bogato wyposażone i dają w przybliżeniu obraz sztuki, religii i osiągnięć cywilizacji sumeryjskiej z połowy III tysiąclecia p.n.e.

Odkrycia ich dokonał sir Leonard Wooley, który na cmentarzysku nieopodal Ur natknął się groby wyróżniające się wyposażeniem. Było ich około 16. Nazwał je “królewskimi”, choć są zdania, że mogły należeć do kapłanów z najwyższych kręgów Ur. Groby składały się z kilku komór, zbudowanych z kamienia i cegieł. Większość została splądrowana już w starożytności, ale kilka przetrwało, dzięki czemu możemy poznać obrzędy grzebalne i przedmioty z nim związane

Do najlepiej zachowanych należał grób “królowej” Szubad. Spoczywała na drewnianych narach. Zdobiła ją biżuteria: złota przepaska długa na 8 m owijana wokół peruki zwieńczona z naszyjników w formie kwiatów i liści ze złota. Całość była przetykana paciorkami z lapis lazuli. Wśród przedmiotów znalazły się: sztandar z Ur, harfa, wóz bojowy, posążek koziołka ze złota.

Największa tajemnica “grobów królewskich z Ur” wiąże się z osobami, które towarzyszyły Szubad. Obok “królowej” znaleziono ciała ok. 25 osób, w tym dam dworu, harfiarza, żołnierzy. W sąsiednim grobie Abargi orszak pogrzebowy liczył ok. 60 osób (jak przypuszczają archeolodzy głównie konkubiny).
Do dziś nie wyjaśniono dlaczego w tym okresie doszło do tak specyficznej ceremonii, która wcześniej ani później w Sumerze już nie wystąpiła. Jedynie kilka grobów z Kisz z tego samego okresu wskazują podobne cechy.

Wśród grobów odkryto też złoty hełm Meskalamduga.

Cekin – cienka błyszcząca blaszka z dziurką umożliwiającą przymocowanie do materiału, stosowana w celach zdobniczych.

Cekiny mogą mieć różne kolory i kształty, choć najczęściej są okrągłe. Powszechnie używa się ich do ozdabiania ubrań, torebek, biżuterii i innych akcesoriów, najczęściej damskich i o charakterze wieczorowym. Często wykorzystywane są również jako element zdobniczy w regionalnych strojach ludowych, np. w Polsce i w Hiszpanii.

Współczesne cekiny są zazwyczaj robione z plastiku.

Nazwa “cekin” pochodzi od cekina (wł. zecchino), drobnej złotej monety weneckiej bitej od XIII wieku.

Biżuteria – dowolny przedmiot za wyjątkiem ubrania, służący do ozdoby ludzkiego ciała. Słowo to wywodzi się ze starofrancuskiego “jouel“, a to z kolei od łacińskiego “jocale“, czyli “zabawka”.

Potrzeba ozdabiania ciała biżuterią pojawiła się prawdopodobnie u zarania dziejów współczesnego człowieka – liczące około 100 000 lat znaleziska przedziurawionych muszli są pierwszą zachowaną biżuterią. Study reveals ‘oldest jewellery’ – informacja BBC (ang.)

przegląd

• agrafa, armilla
• bransoleta, bransoletka, brelok, brosza, broszka, bulla, buton
• diadem, dormezy,
• fibula,
• kamea, kanak, kaptorga, klips, kolczyk, kolia, korale,
• lunula,
• manela, medalion
• naramiennik, naszyjnik
• obrączka,
• pektorał, pierścień, pierścionek
• sygnet
• zausznica,

Referencje

Majorka, (hiszp. i kat. Mallorca) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, największa w archipelagu Balearów, długości około 100 km i powierzchni 3600 km², zamieszkuje ją około 600 000 mieszkańców. Głównym miastem wyspy jest Palma de Mallorca.

Wyspa jest zbudowana głównie z wapieni mezozoicznych. Wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży wyspy rozciąga się skrasowiałe pasmo górskie Serra de Tramuntana, z najwyższym szczytem Puig Major, wznoszącym się na wysokość 1445 m n.p.m.. Drugim co do wysokości szczytem jest Puig Massanella - 1367 n.p.m.. Południowo-wschodnią część wyspy zajmuje wyżyna z rozwiniętą rzeźbą krasową, część centralna natomiast ma charakter nizinny. Leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego z suchym latem i opadami w okresie zimowym sięgającymi 650 mm na rok.

W środkowej części wyspy, gdzie znajduje się urodzajna nizina, uprawia się winorośla, oliwki, figi, cytrusy i warzywa. Truskawki z majorki należą do najlepszych na świecie. W górach Sierra de Mallorca prowadzi się wypas owiec. Na wyspie przeważa przemysł spożywczy i rzemiosło artystyczne (biżuteria, ceramika), nastawione na obsługę licznych turystów. Wyspa słynie ze swych kąpielisk i salin morskich.

Historia

W starożytności należała do Kartaginy i Rzymu, przejściowo była podbita przez Wandalów i Wizygotów, a później przez Arabów. W wyniku rekonkwisty od 1229 w posiadaniu Aragonii. W latach 1276–1349 stanowiła część samodzielnego Królestwa Majorki. Później znowu aragońska i hiszpańska. W latach 1838–1839 przez jakiś czas gościł na niej Fryderyk Chopin, co upamiętnia otwarte w 1929 muzeum kompozytora w miejscowości Valldemossa.

Podział administracyjny

Wyspa dzieli się na następujące gminy:

Galeria

Hymn Majorki

Linki zewnętrzne

• Fotografie z Majorki
• Galeria podróżniczych fotografii z Majorki

Strój wilamowski - oryginalny strój ludowy używany tylko w Wilamowicach, często pomijany w opracowaniach naukowych. Ciekawostką stroju jest kilkanaście rodzajów spódnic, pięć rzędów korali z krzyżykiem, oraz zakładanie przez mężatki siedem czepców naraz. Mimo, że język wilamowski i kultura wilamowska zanika, strój pozostaje nadal żywym elementem kultury, promowanym przez zespoły regionalne.

Strój kobiecy

W każdej części stroju poszczególne warianty napisane są w kolejności od najbogatszej do najuboższej.

1.Fartuchy (zapaski)

• zielony
• ponad 11 rodzajów białego fartucha
• biały w niebieskie pasy

2.Spódnice

• niebieska ze złotym galonem
• czerwona ze złotym galonem
• kolejno ponad 15 rodzajów spódnic w paski.

3.Oplecki

• złoty
• srebrny
• różne rodzaje w kwiaty

4.Pończochy w kolorowe paski

5.Kaftany (Jupki)

• bardzo duża różnorodność kolorów: czerwone, niebieskie, różowe, granatowe, bordowe itd. Wszystkie mają wewnętrzny pas w innym kolorze, oraz dużo różnego rodzaju haftów. Od rodzaju tych haftów zależało miejsce w “hierarchi” jupki

6.Koszule

• koszula biała z oryginalnym haftem (jypła)(hafty w różnych kolorach w zależności od okazji:od białych przez żółte i złote aż po pomarańczowe)

7.Czepce

• złoty czepiec ( na samą górę)
• różne czepce z gorszych materiałów(6 rodzajów)

8. Związki (drymły)

• bordowa
• pomarańczowa
• żółta
• biała

9.Biżuteria

• pięciorzędowe korale ze srebrnym krzyżykiem

Bielizna

Chusty

Chusty odziewacze napisane są w kolejności od najbogatszej, do najuboższej

1.Biała z kwiatami.

2.Turecka.

3.Różne chusty czerwone w kratę.

4.Brązowa lub szara chusta w kratę.

chusty na głowę

1. Czerwona w kwiaty, wykonana metodą klockową(s’toüruty tichła)kilkanaście różnych wariantów

2. Biała w kwiaty(s’wajsytichła)kilkanaście róźnych wariantów

3.Biała w różne wzory ( na pogrzeb, żałobę)

Strój męski

Strój męski, a właściwie jego rekonstrukcja z 1948r. składa się z:

• Kamizelka w różnych kolorach: niebieski, granatowy, czarny, fioletowy i bordowy.
• Biała koszula
• Wstążki: czerwona, biała na żałobę i kremowa na ślub.
• Spodnie czarne
• buty skórzane wysokie
• Kapelusz czarny z czerwoną wstążką w kwiaty

Literatura

• Barbara Maria Bazielich, “Strój wilamowicki” (Atlas polskich strojów ludowych. Cz. 5, Małopolska ; z. 15), Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2001, ISBN 83-87266-65-5

Linki zewnętrzne

• Ponad 220 zdjęc strojów w ramach inwentaryzacji fotograficznej stroju wilamowskiego
  

Okręty US Navy o nazwie USS “Tillman”, pochodzącej od senatora Benjamina Tillmana, zajmującego sie na przełomie XIX i XX wieku sprawami morskimi:

• Pierwszy “Tillman” (DD-135) był niszczycielem typu Wickes, który służył w latach 1921 - 1940. Następnie został przekazany Wielkiej Brytanii gdzie służył jako HMS “Wells” w latach 1941 - 1945.
• Drugi “Tillman” (DD-641) był niszczycielem typu Gleaves, który służył w latach 1942 - 1947.

The Italy Star (Gwiazda Włoska) - brytyjskie odznaczenie wojskowe (gwiazda), zaliczane do medali kampanii, przyznawane za udział w działaniach bojowych na terenie Włoch i okolicznych krajów podczas II wojny światowej między 11 czerwca 1943 a 8 maja 1945.

Zasady nadawania

Gwiazda była przyznawana za służbę bojową na Sycylii lub we Włoszech kontynentalnych począwszy od zdobycia Pantellerii 11 czerwca 1943 do 8 maja 1945 (kapitulacji Niemiec i końca wojny w Europie), a także za operacje w tym okresie na Sardynii, Korsyce, Elbie, w Grecji, Jugosławii, na Morzu Egejskim i Dodekanezie.

Istniały szczegółowe zasady nabywania uprawnień do gwiazdy:

• Wojska lądowe: za wejście do służby operacyjnej na wymienionych obszarach w okresie między 11 czerwca 1943 do 8 maja 1945, z tym, że na Sycylii do 17 sierpnia 1943, na Sardynii do 19 września 1943 i Korsyce do 4 października 1943. Do medalu zaliczało się także wejście na terytorium Austrii.

• Lotnictwo: za działania bojowe na śródziemnomorskim teatrze działań wojennych lub nad Europą, z baz położonych na śródziemnomorskim teatrze działań wojennych. Lotnicy transportowi: za co najmniej 3 lądowania na terenie uprawniającym do medalu. Personel naziemny - jak wojska lądowe.

• Marynarka: za służbę operacyjną na Morzu Śródziemnym i Egejskim, wodach Krety i Albanii oraz udział w desancie w południowej Francji. Co do zasady, służba brana pod uwagę do odznaczenia Italy Star rozpoczynała się dopiero po upływie 6-miesięcznego okresu służby, kwalifikującego do odznaczenia 1939-1945 Star. Samo przebazowanie okrętów przez Morze Śródziemne lub służba na okrętach stacjonujących w Gibraltarze, północnej Afryce, Palestynie lub Cyprze, ale nie biorących udziału w działaniach związnaych z wymienionym obszarem, nie kwalifikowały do odznaczenia.

Opis

Sześcioramienna gwiazda z brązu o wysokości 44 mm i szerokości 38 mm. W centrum znajduje się okrągła tarcza z monogramem królewskim GRI VI i królewską koroną. W otoku napis: THE ITALY STAR. Wstążka składająca się z pięciu pionowych pasów o tej samej szerokości, w kolorach włoskiej flagi (czerwony - biały - zielony - biały - czerwony).

Zobacz też

• 1939-1945 Star, Atlantic Star, Africa Star, Burma Star, Pacific Star, France and Germany Star, Air Crew Europe Star, Defence Medal, War Medal 1939-1945
• Medale kampanii brytyjskich.